Pha phân bón lá hay thuốc kích thích là việc bà con làm gần như hằng tuần, quen tay tới mức nhiều người pha bằng tay trần, đứng sát miệng xô, khuấy bằng que rồi lau tay vào quần. Phần lớn phân bón không độc như thuốc trừ sâu, nhưng dạng đậm đặc vẫn có thể làm bỏng mắt, rát da, kích ứng mũi họng. Hóa chất có tính axit, kiềm mạnh còn nguy hiểm hơn. Dưới đây là những điều nên thành thói quen.

Đọc nhãn trước khi mở nắp

Mỗi sản phẩm có mức nguy hiểm khác nhau. Trên nhãn hoặc phiếu an toàn hóa chất thường ghi rõ đồ bảo hộ cần mang, cảnh báo và cách sơ cứu. Khi pha chung nhiều thứ trong một bình, bà con áp dụng mức bảo hộ của sản phẩm nghiêm ngặt nhất.

Đồ bảo hộ tối thiểu khi pha

  • Găng tay cao su nitrile, không lót vải, đủ dài qua cổ tay. Không dùng găng vải, găng da: chúng thấm hóa chất rồi giữ áp sát vào da, còn tệ hơn tay không.

  • Kính bảo hộ ôm kín mắt. Kính thường hay kính râm hở hai bên, không chặn được giọt bắn. Khi rót dung dịch đậm đặc, có thêm tấm che mặt càng tốt.

  • Khẩu trang khi xúc, cân các loại bột mịn dễ bay bụi.

  • Áo dài tay, quần dài, ủng cao su; khi pha dịch đậm đặc nên đeo thêm tạp dề chống thấm.

Pha thế nào cho an toàn?

  • Chọn chỗ thoáng, ngoài trời, đứng đầu gió, cách xa giếng nước, ao, bếp và chỗ trẻ con chơi.

  • Dùng cân, ly đong, que khuấy riêng cho việc pha. Tuyệt đối không dùng muỗng, chén, ly ăn uống trong nhà.

  • Cho nước vào trước khoảng một nửa, rồi mới cho phân, thuốc vào, khuấy tan rồi thêm nước cho đủ. Đừng đổ đầy quá miệng bình vì dễ sóng sánh, bắn ra ngoài.

  • Với hóa chất kiềm mạnh như KOH hay axit: luôn đổ từ từ hóa chất vào nước, không đổ nước vào hóa chất. KOH gặp nước tỏa nhiệt rất mạnh, có thể sôi bắn.

  • Chất điều hòa sinh trưởng dùng liều rất nhỏ, chỉ vài phần triệu. Cân bằng cân tiểu ly, pha theo hướng dẫn trên bao bì, không ước chừng bằng mắt. Pha đậm hơn dễ gây hại cho cây.

  • Một số loại nguyên chất phải hòa bằng cồn trước; cồn dễ cháy nên tránh xa lửa, thuốc lá. Loại đã hoạt hóa tan trong nước như GA3 40% hoạt hóa pha tiện hơn.

Sau khi pha, phun xong

  • Tráng dụng cụ, bình chứa 2–3 lần, đổ nước tráng vào bình phun dùng luôn; không rửa ở ao, suối, giếng.

  • Rửa găng trước khi tháo, rửa tay bằng xà phòng, tắm và thay đồ. Không ăn uống, hút thuốc khi chưa rửa tay.

  • Giặt đồ bảo hộ riêng, không giặt chung với quần áo cả nhà. Quần áo bị thấm đẫm dung dịch đậm đặc thì nên bỏ.

Sơ cứu khi gặp sự cố

Trước hết, người đi cứu phải tự bảo vệ mình (đeo găng, không lao vào chỗ kín đầy hơi), rồi đưa nạn nhân ra khỏi chỗ bị nhiễm. Luôn mang theo bao bì, nhãn sản phẩm khi đi khám để bác sĩ biết đó là chất gì.

Bắn vào mắt

  • Banh mí mắt, rửa bằng dòng nước sạch chảy nhẹ liên tục 15–20 phút, cho nước chảy ngang qua mắt, tránh làm nước rửa tràn sang mắt bên kia.

  • Có kính áp tròng thì tháo ra sau khoảng 5 phút đầu, rồi rửa tiếp.

  • Không nhỏ bất cứ thứ gì khác vào mắt. Che mắt bằng vải sạch và đi khám ngay.

Dính vào da

  • Cởi ngay quần áo bị dính, rửa da và tóc bằng xà phòng với thật nhiều nước.

  • Không chà mạnh, vì chà xát làm da hấp thu hóa chất nhiều hơn.

  • Nếu da bị bỏng rát, phủ nhẹ bằng vải sạch, không bôi dầu, mỡ, kem khi chưa có ý kiến bác sĩ.

Hít phải

  • Đưa người bị nạn ra chỗ thoáng khí, không để họ tự đi lại gắng sức.

  • Nới lỏng quần áo, cho nằm nghỉ. Nếu khó thở, ngừng thở thì gọi cấp cứu 115.

Lỡ nuốt phải

  • Cho súc miệng thật kỹ bằng nước sạch.

  • Không tự gây nôn trừ khi nhãn hướng dẫn. Tuyệt đối không gây nôn khi người bệnh lơ mơ, co giật hoặc nuốt phải chất ăn mòn như axit, kiềm mạnh.

  • Đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo bao bì.

Sau khi tiếp xúc mà thấy nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, mờ mắt, khó thở thì đi khám ngay.

Giữ an toàn cho trẻ em và vật nuôi

  • Cất phân, thuốc, chất kích thích trong tủ có khóa, để trên cao.

  • Không bao giờ chiết sang chai nước ngọt, chai nước suối – trẻ con rất dễ uống nhầm.

  • Không để xô, thùng dung dịch đã pha ngoài sân qua đêm; chó, gà, trâu bò có thể uống phải.

  • Không cho trẻ em, vật nuôi vào khu vừa phun cho tới khi lá khô.

Lưu ý

  • Người đang mang thai, cho con bú, người có bệnh hen suyễn nên tránh trực tiếp pha, phun.

Tóm lại

Pha phân, pha thuốc an toàn chỉ cần nhớ: đọc nhãn – mang găng, kính, khẩu trang – pha chỗ thoáng – cho nước trước, hóa chất sau – tắm rửa, giặt riêng. Khi bị bắn vào mắt hay dính da, việc quan trọng nhất là rửa thật nhiều nước ngay lập tức rồi đi khám, mang theo bao bì sản phẩm.

Bà con cần tư vấn cách pha, liều dùng cho từng loại phân bón và chất điều hòa sinh trưởng, cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.

Tài liệu tham khảo: Khuyến nông Đại học Florida (UF/IFAS) – PI256 “First Aid for Pesticide Poisoning”; Khuyến nông Đại học Nebraska – NebGuide G758 về đồ bảo hộ cá nhân khi dùng hóa chất nông nghiệp; Khuyến nông Đại học New Hampshire – “Personal Protective Equipment for Pesticide Use”; Đại học Cornell – tài liệu bảo vệ người lao động khỏi phơi nhiễm hóa chất nông nghiệp; Cục Quản lý Thuốc trừ sâu bang California (CDPR) – tài liệu an toàn khi pha và phun.

Ảnh minh họa: Work-psa, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).