Xử lý ra hoa cho cây trồng: Hiểu đúng nguyên lý mới làm bông hiệu quả
Trong sản xuất nông nghiệp, xử lý ra hoa là kỹ thuật rất quan trọng đối với nhiều loại cây ăn trái và cây công nghiệp. Tuy nhiên, nhiều người chỉ làm theo kinh nghiệm mà chưa hiểu rõ bản chất nên cây dễ đi đọt, ra hoa không đồng loạt hoặc đậu trái kém.
Thực tế, muốn cây ra hoa thành công thì trước tiên phải hiểu nguyên lý chuyển giai đoạn sinh trưởng của cây.
Vì sao cây phải già lá mới xử lý ra hoa được?
Cây trồng cũng giống như một cơ thể sống, phải phát triển đủ trưởng thành thì mới có khả năng sinh sản.
Ở giai đoạn lá non, cây còn tập trung sinh trưởng dinh dưỡng, tức là ưu tiên phát triển đọt, lá và thân. Lúc này cây chưa sẵn sàng ra hoa nên nếu kích hoa quá sớm thường thất bại hoặc làm cây suy yếu.
Khi lá chuyển sang giai đoạn thành thục, khả năng quang hợp mạnh hơn, cây bắt đầu tích lũy dinh dưỡng và tự nuôi được bản thân. Đây mới là thời điểm thích hợp để tác động xử lý ra hoa.
Nếu không tác động đúng lúc, cây sẽ tiếp tục ra đọt mới thay vì chuyển sang giai đoạn sinh sản. Vì vậy, làm già lá chính là bước giúp cây chuyển từ sinh trưởng sang ra hoa.
Vai trò của lân trong xử lý ra hoa
Trong quá trình tạo mầm hoa, lân là dưỡng chất rất quan trọng.
Lân giúp cây hình thành mầm hoa, tạo tín hiệu sinh sản và kích thích cây chuyển sang giai đoạn ra hoa. Khi nồng độ lân trong cây tăng lên, cây sẽ ưu tiên hình thành hoa thay vì tiếp tục phát triển đọt non.
Đây là lý do nhiều nhà vườn thường tăng cường các dòng phân có hàm lượng lân cao ở giai đoạn xử lý bông.
Lân thường được bổ sung theo nhiều hướng:
- Bón qua rễ để cây hấp thu lâu dài
- Phun qua lá để tăng hiệu quả nhanh
- Tác động trực tiếp vào vị trí mắt mầm đối với một số loại cây ăn trái
Vai trò của kali trong làm già lá và chặn đọt
Nếu lân là yếu tố kích thích tạo mầm hoa thì kali là yếu tố giúp cây già lá nhanh và hạn chế đi đọt.
Kali giúp tăng vận chuyển dinh dưỡng, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và làm cho lá nhanh thành thục hơn. Khi kali cao và đạm giảm, cây sẽ hạn chế sinh trưởng đọt non, từ đó thuận lợi hơn cho quá trình phân hóa mầm hoa.
Có thể hiểu đơn giản:
- Lân giúp cây kích hoạt quá trình ra hoa
- Kali giúp cây hạn chế đi đọt để tập trung tạo mầm hoa
Đây chính là nền tảng kỹ thuật của hầu hết các quy trình xử lý ra hoa hiện nay.
Vì sao cần làm bông đồng loạt?
Đối với nhiều loại cây ăn trái giá trị cao như sầu riêng, bưởi, mít…, việc ra hoa đồng loạt rất quan trọng.
Khi cây ra hoa tập trung:
- Dễ chăm sóc dinh dưỡng
- Dễ quản lý sâu bệnh
- Trái phát triển đồng đều
- Thu hoạch tập trung hơn
- Hiệu quả kinh tế cao hơn
Do đó, nhiều nhà vườn thường tác động để lá già đồng loạt, cây nhận tín hiệu ra hoa cùng lúc thay vì ra rải rác.
Chỉ dùng lân và kali có đủ không?
Câu trả lời là chưa đủ.
Lân và kali là nền tảng của quá trình xử lý ra hoa, nhưng thực tế còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác như:
- Thời tiết
- Sức cây
- Bộ rễ
- Chế độ nước
- Kỹ thuật xiết nước
- Vi lượng hỗ trợ quang hợp
- Một số hoạt chất điều hòa sinh trưởng
Tuy nhiên, nếu chưa hiểu nguyên lý già lá – tạo mầm – chặn đọt thì rất khó xử lý ra hoa thành công dù sử dụng nhiều sản phẩm khác nhau.
Kết luận
Muốn xử lý ra hoa hiệu quả cần nhớ 3 nguyên lý quan trọng:
- Cây phải đủ trưởng thành và lá phải già
- Lân giúp tạo mầm hoa và kích thích sinh sản
- Kali giúp già lá, chặn đọt và hỗ trợ phân hóa mầm hoa
Khi hiểu đúng nguyên lý, việc phối hợp dinh dưỡng sẽ hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng cây đi đọt, ra hoa không đồng loạt hoặc thất bại khi làm bông.
Đây cũng là nền tảng kỹ thuật quan trọng cho nhiều loại cây ăn trái hiện nay như sầu riêng, bưởi, mít, xoài và nhiều loại cây trồng khác.