Tại sao trạng thái cơi đọt ảnh hưởng đến khả năng ra hoa?
Trong chu kỳ phát triển của cây, sinh trưởng dinh dưỡng và sinh trưởng sinh sản có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Khi cây đang ra đọt mạnh, phần lớn nguồn dinh dưỡng và hoạt động sinh lý được ưu tiên cho việc hình thành lá, kéo dài cành và phát triển các mô non. Nếu xử lý ra hoa trong thời điểm này, cây có thể tiếp tục ưu tiên sinh trưởng dinh dưỡng thay vì chuyển mạnh sang quá trình phân hóa mầm hoa.
Vì vậy, với nhiều cây ăn trái, trước khi xử lý ra hoa cần điều tiết để cơi đọt:
- Phát triển tương đối đồng đều.
- Lá chuyển dần sang trạng thái trưởng thành.
- Tốc độ kéo dài của đọt giảm.
- Hạn chế hình thành thêm cơi đọt mới.
- Cành và lá bước vào giai đoạn tích lũy dinh dưỡng.
Đây là nền tảng để cây chuyển từ sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh sản thuận lợi hơn.
Làm già đọt không có nghĩa là làm cây ngừng sinh trưởng hoàn toàn
Một sai lầm thường gặp là hiểu "làm già đọt" đồng nghĩa với việc phải ức chế cây càng mạnh càng tốt. Thực tế, mục tiêu chính là đưa cơi đọt cần xử lý hoa về trạng thái trưởng thành và đồng đều, chứ không phải làm cây suy yếu. Nếu tác động quá mạnh khiến lá già nhanh bất thường, cây suy kiệt hoặc bộ rễ hoạt động kém thì khả năng phân hóa mầm hoa và sức nuôi hoa sau này cũng có thể bị ảnh hưởng. Do đó, cần căn cứ vào sức cây, mùa vụ và đặc tính từng giống để điều tiết sinh trưởng phù hợp.
Vì sao cơi đọt không đồng đều dễ dẫn đến ra hoa không đồng loạt?
Trong cùng một cây hoặc một vườn, nếu có cành đã già nhưng một số cành vẫn còn đọt non thì trạng thái sinh lý giữa các cành sẽ khác nhau.
Khi tiến hành xử lý ra hoa, có thể xảy ra tình trạng:
- Cành già hình thành mầm hoa trước.
- Cành chưa đủ già tiếp tục đi đọt.
- Hoa xuất hiện nhiều đợt.
- Thời gian nở hoa kéo dài.
- Quản lý dinh dưỡng, sâu bệnh và đậu trái trở nên phức tạp hơn.
Với những cây có áp lực rụng sinh lý cao, sự không đồng đều giữa hoa, trái và cơi đọt còn làm việc quản lý vườn khó hơn.
Sầu riêng đặc biệt cần chú ý đến độ già của cơi đọt
Sầu riêng là một trong những cây cần quản lý cơi đọt khá chặt trước khi xử lý ra hoa. Nếu trong vườn tồn tại nhiều cơi đọt khác tuổi nhau, việc tạo mầm và xử lý ra hoa tập trung sẽ khó hơn. Sau khi đậu trái, cây còn có thể xuất hiện đọt mới cạnh tranh với hoa và trái non.
Do đó, trước giai đoạn xử lý ra hoa, cần hướng đến một bộ lá tương đối đồng đều và cơi đọt đạt độ trưởng thành thích hợp. Điều này giúp thuận lợi hơn cho các bước tạo mầm, tạo khô hạn và xử lý ra hoa sau đó.
Không phải cây ăn trái nào cũng yêu cầu giống nhau
Mức độ cần thiết của việc làm già đọt phụ thuộc vào đặc điểm ra hoa và mang trái của từng cây. Những cây có áp lực rụng sinh lý cao hoặc cần xử lý hoa tập trung thường đòi hỏi quản lý cơi đọt chặt hơn.
Ngược lại, một số cây có khả năng ra hoa tương đối dễ và áp lực rụng sinh lý thấp thì yêu cầu về độ đồng đều của cơi đọt có thể không nghiêm ngặt bằng. Vì vậy, không nên áp dụng một quy trình chặn đọt và tạo mầm giống nhau cho tất cả cây ăn trái.
Khi nào có thể chuyển sang giai đoạn xử lý ra hoa?
Không nên chỉ căn cứ vào số ngày sau khi cơi đọt xuất hiện. Cần quan sát trực tiếp tình trạng cây và cơi lá. Khi cơi đọt đã phát triển tương đối đồng đều, lá trưởng thành, tốc độ sinh trưởng của ngọn giảm và cây không còn liên tục phát sinh đọt mới thì mới thuận lợi để chuyển dần sang giai đoạn tạo mầm và xử lý ra hoa. Sau đó, tùy từng loại cây, có thể kết hợp điều chỉnh dinh dưỡng, quản lý nước, cắt tỉa hoặc các biện pháp kỹ thuật phù hợp để thúc đẩy quá trình ra hoa.