Vì sao cây trồng rất dễ thiếu kẽm dù vẫn bón phân đầy đủ
Trong thực tế canh tác, nhiều nhà vườn bón phân đầy đủ nhưng cây vẫn có dấu hiệu thiếu vi lượng, đặc biệt là kẽm.
Nguyên nhân là vì kẽm rất dễ bị rửa trôi và bị cố định trong đất. Trên các loại đất chua, đất nhẹ hoặc vùng mưa nhiều, kẽm tồn tại trong đất nhưng cây không hấp thu được.
Ngoài ra, kẽm là nguyên tố di chuyển kém trong cây, nên khi cây thiếu kẽm, phần đọt non thường biểu hiện rõ nhất.
Chính vì vậy, nhiều vườn cây ăn trái như cam, sầu riêng, xoài hay chanh dây rất dễ gặp tình trạng thiếu kẽm dù lượng phân bón tổng thể vẫn đủ.
Thiếu kẽm ảnh hưởng như thế nào đến đọt và chồi non
Kẽm liên quan trực tiếp đến quá trình tổng hợp auxin, một hormone sinh trưởng quan trọng trong cây trồng.
Khi cây thiếu kẽm, quá trình tổng hợp auxin bị giảm. Điều này làm cho đỉnh sinh trưởng hoạt động yếu, khiến cây phát triển kém.
Biểu hiện thường thấy gồm:
Chồi non phát triển chậm hoặc bị rụt lại.
Lóng ngắn khiến cây thấp và tán không đều.
Lá nhỏ, mỏng và đôi khi biến dạng.
Đọt ra không đều hoặc phát triển yếu.
Ngược lại khi cung cấp đủ kẽm, auxin được ổn định hơn, giúp cây bật đọt đều, lá dày và sinh trưởng cân đối.
Vì sao dư kẽm có thể dùng để chặn đọt
Trong một số giai đoạn quan trọng như xổ nhụy hoặc mới đậu trái, nhiều nhà vườn muốn hạn chế cây ra đọt mới để tránh cạnh tranh dinh dưỡng với trái.
Ở liều cao, kẽm tạo ra hiệu ứng hãm sinh lý, làm giảm ưu thế sinh trưởng của đọt non.
Khi kết hợp kẽm với Uniconazole (chất ức chế GA₃) và Mg chelate, đọt có thể được chặn tạm thời trong khoảng 15–20 ngày.
Trong thời gian này, cây tập trung dinh dưỡng nuôi trái thay vì nuôi đọt. Điểm quan trọng là lá vẫn xanh dày và cây không bị suy nếu sử dụng đúng liều.
Đây là kỹ thuật mà nhiều nhà vườn trồng sầu riêng, xoài hoặc cam đang áp dụng để giữ trái tốt hơn.
Vì sao nên dùng kẽm chelate thay vì kẽm vô cơ
Hiện nay kẽm có nhiều dạng khác nhau, phổ biến nhất là kẽm vô cơ và kẽm chelate.
Kẽm vô cơ thường có giá rẻ nhưng khả năng hấp thu không ổn định và dễ bị cố định trong đất.
Trong khi đó, kẽm chelate có khả năng giữ kẽm ở dạng dễ hấp thu hơn, giúp cây sử dụng hiệu quả hơn.
Ngoài ra kẽm chelate còn có các ưu điểm:
Giải phóng kẽm từ từ.
Giảm nguy cơ sốc cây.
Hạn chế đối kháng với các vi lượng khác.
An toàn hơn cho các loại cây mẫn cảm như sầu riêng.
Nhờ những ưu điểm này, nhiều chương trình dinh dưỡng hiện nay khuyến khích sử dụng kẽm chelate để cung cấp vi lượng ổn định cho cây.
Nguyên tắc sử dụng kẽm hiệu quả cho cây trồng
Để sử dụng kẽm hiệu quả, bà con nên lưu ý một số nguyên tắc sau:
Bổ sung kẽm định kỳ để tránh thiếu vi lượng.
Theo dõi đọt non để phát hiện sớm dấu hiệu thiếu kẽm.
Sử dụng kẽm liều phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng.
Khi cần chặn đọt, phải kiểm soát liều lượng và kết hợp dinh dưỡng hợp lý.
Khi hiểu đúng vai trò của kẽm và sử dụng đúng cách, cây trồng sẽ đọt khỏe, lá dày, sinh trưởng cân đối và giữ trái tốt hơn.
Đây cũng là hướng dinh dưỡng vi lượng đang được nhiều nhà vườn áp dụng trong các chương trình chăm sóc cây trồng của Chelate Asia.