Chitosan là một dẫn xuất tự nhiên của chitin – một polysaccharide có nhiều trong vỏ tôm, cua. Nhờ đặc tính kháng khuẩn, tạo màng sinh học và an toàn sinh học cao, chitosan đang ngày càng được ứng dụng trong bảo quản nông sản sau thu hoạch, đặc biệt là trái cây như cam, quýt.
Hiệu quả của chitosan 2% trong bảo quản cam, quýt
Theo thực nghiệm, việc sử dụng dung dịch chitosan 2% phun đều lên bề mặt cam quýt ngay sau thu hoạch, sau đó sấy khô đã mang lại hiệu quả bảo quản rõ rệt:
- Không xuất hiện đốm thối, vết bệnh trên vỏ trong suốt thời gian bảo quản 7 ngày ở nhiệt độ 30°C.
- Lớp màng chitosan tạo một hàng rào vật lý, ngăn chặn sự xâm nhập của vi sinh vật gây hại và làm chậm quá trình hô hấp của trái.
- Giúp duy trì độ bóng, màu sắc và chất lượng vỏ trái cây.
Quy trình áp dụng
1. Chuẩn bị dung dịch:
- Dùng 20ml acid acetic (giấm ăn) để hỗ trợ hòa tan 2g chitosan. Sau khi chitosan tan hoàn toàn, tiếp tục pha theo tỷ lệ 2% bằng cách hòa 2g chitosan vào 100ml nước, khuấy đều đến khi dung dịch đồng nhất.
2. Xử lý sau thu hoạch:
- Sau khi thu hoạch, chọn quả sạch, không bị dập nát.
- Phun đều dung dịch chitosan lên toàn bộ bề mặt quả.
3. Làm khô:
- Sấy nhẹ hoặc để khô tự nhiên trong bóng râm, nơi thông thoáng cho đến khi lớp chitosan khô hoàn toàn.
- Trái có thể được đóng gói và bảo quản ở nhiệt độ thường hoặc lạnh tuỳ điều kiện.
Ưu điểm khi sử dụng chitosan
- Không độc hại, thân thiện môi trường
- Tăng thời gian bảo quản, giảm tổn thất sau thu hoạch
- Hạn chế việc sử dụng thuốc hoá học xử lý sau thu hoạch
- Dễ áp dụng tại nông hộ và cơ sở sơ chế nhỏ
Việc sử dụng chitosan 2% để xử lý cam, quýt sau thu hoạch là một giải pháp sinh học hiệu quả, giúp nâng cao chất lượng và giá trị thương phẩm, đồng thời bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế nông nghiệp sạch – an toàn – bền vững hiện nay.