Trong sản xuất xoài thương phẩm, việc tăng tỷ lệ đậu trái và hạn chế rụng trái non là hai yếu tố then chốt quyết định năng suất và lợi nhuận. Sự rụng sinh lý tự nhiên xảy ra mạnh ở giai đoạn sau ra hoa khiến tỷ lệ trái giữ lại thấp, ảnh hưởng lớn đến sản lượng thu hoạch. Để khắc phục tình trạng này, việc ứng dụng các chất điều hòa sinh trưởng như Gibberellin (GA3) và Naphthalene Acetic Acid (NAA) đúng thời điểm và đúng liều lượng sẽ mang lại hiệu quả rõ rệt.

Cay xoài

1. Sử dụng Gibberellin – Tăng tỷ lệ đậu trái giai đoạn ra hoa

  • Thời điểm phun: Giai đoạn cây bắt đầu ra hoa đến khi trái xoài có kích thước bằng quả ô liu (trái non 10–15 ngày tuổi).
  • Liều lượng khuyến nghị: 10–20mg/L (tức 10–20 ppm, tương đương 1-2g/100L).
  • Cách sử dụng:
    • Hòa tan hoàn toàn Gibberellin trong cồn, khuấy đều.
    • Phun ướt đều lên toàn bộ tán cây, tập trung vào vùng hoa và trái non.
    • Thời điểm phun tốt nhất là sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt.
  • Hiệu quả:
  • Tăng tỷ lệ thụ phấn thành công, kéo dài tuổi thọ nhụy.
  • Kích thích tế bào phát triển sớm, giúp trái non lớn nhanh và bám chắc hơn.
  • Theo ghi nhận, năng suất trái cây có thể tăng từ 10–15% so với cây không xử lý.

2. Sử dụng Naphthalene Acetic Acid (NAA) – Giảm rụng trái non giai đoạn sau đậu

  • Thời điểm phun: Khi hoa đã rụng hết và trái xoài đạt kích thước bằng hạt đậu Hà Lan (tức trái non 2–3 tuần tuổi).
  • Liều lượng khuyến nghị: 10–20mg/L (10–20 ppm, tương đương 1-2g/100L).
  • Cách sử dụng:
    • Pha loãng Na-NAA trong nước sạch, khuấy kỹ cho tan đều.
    • Phun đều lên tán cây, đặc biệt vùng mang trái.
    • Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát để tăng hiệu quả hấp thụ.
  • Hiệu quả:
  1. Giảm hiện tượng rụng trái sinh lý sau khi đậu.
  2. Cố định trái trên cây, hỗ trợ dưỡng trái phát triển ổn định.
  3. Cải thiện chất lượng trái thông qua duy trì số lượng trái vừa phải.

Một số lưu ý khi sử dụng GA3 và NAA cho xoài

  • Không nên pha chung GA3 và NAA trong cùng một lần phun, do khác thời điểm sinh lý và mục tiêu sử dụng.
  • Tránh phun khi cây bị khô hạn kéo dài hoặc sau mưa lớn.
  • Có thể kết hợp với các dưỡng chất vi lượng như Bo, Zn, Ca để tăng hiệu quả tổng hợp auxin tự nhiên, tăng độ dẻo dai cuống trái.
  • Chỉ sử dụng đúng liều khuyến cáo – quá liều có thể gây phản tác dụng như rụng trái hàng loạt hoặc phát triển lệch sinh lý.

Việc sử dụng Gibberellin (GA3) trong giai đoạn ra hoa và Naphthalene Acetic Acid (NAA) sau đậu trái là một biện pháp khoa học và hiệu quả để cải thiện tỷ lệ đậu trái, giảm rụng sinh lý, từ đó nâng cao năng suất xoài một cách bền vững. Nhà vườn cần nắm rõ thời điểm sinh lý của cây để áp dụng đúng kỹ thuật, đạt hiệu quả cao nhất.