Sau một vụ mang trái, đặc biệt trên sầu riêng và các loại cây ăn trái lâu năm, cây thường tiêu hao một lượng lớn dinh dưỡng. Bộ rễ cũng có thể suy yếu, lượng rễ non giảm và khả năng hấp thu dinh dưỡng chưa thể phục hồi ngay.
Vì vậy, sau khi thu hoạch không phải cứ bón thật nhiều phân là cây sẽ phục hồi nhanh. Trong nhiều trường hợp, cần ưu tiên phục hồi bộ rễ trước, sau đó mới tăng dần lượng dinh dưỡng theo sức cây.
1. Sau thu hoạch có nên bón phân mạnh ngay để cây nhanh phục hồi không?
Không nên vội.
Sau thời gian dài nuôi trái, cây phải huy động một lượng lớn chất dinh dưỡng dự trữ. Đồng thời, bộ rễ có thể giảm hoạt động, rễ non ít đi và khả năng hút nước, khoáng chất cũng kém hơn so với lúc cây đang sinh trưởng khỏe.
Nếu lúc này bón ngay một lượng phân lớn, trong khi bộ rễ chưa đủ khả năng hấp thu, hiệu quả sử dụng phân có thể thấp. Nồng độ muối trong vùng rễ tăng cao còn có thể tạo thêm áp lực cho những rễ non đang phục hồi.
Vì vậy, với những cây sau thu hoạch có biểu hiện suy yếu, nên đi theo hướng:
Phục hồi bộ rễ → hình thành rễ non → phục hồi khả năng hấp thu → tăng dần dinh dưỡng.
Tất nhiên, trước khi kích rễ cũng cần kiểm tra tình trạng thực tế. Nếu đất đang úng, rễ bị bệnh, pH không phù hợp hoặc vùng rễ gặp vấn đề thì phải xử lý những nguyên nhân này trước.
2. Muốn cây nhanh ra rễ mới có thể sử dụng hoạt chất gì?
Một trong những nhóm hoạt chất thường được sử dụng để hỗ trợ quá trình hình thành rễ là Auxin.
Trong đó phổ biến có:
- IBA: hỗ trợ quá trình hình thành rễ mới, phát triển rễ bên và rễ non.
- NAA: cũng thuộc nhóm Auxin và có thể phối hợp với IBA để hỗ trợ quá trình hình thành, phát triển hệ rễ.
Ngoài Auxin, có thể phối hợp thêm Compound Sodium Nitrophenolate và Rong biển nhằm hỗ trợ hoạt động sinh trưởng và quá trình phục hồi của cây.
Tuy nhiên, chất kích rễ chỉ phát huy hiệu quả tốt khi vùng đất quanh rễ có điều kiện phù hợp. Nếu đất còn ngập nước, bí chặt hoặc rễ đang bị tổn thương nặng thì cần xử lý nguyên nhân trước khi sử dụng.
3. Combo T-ROOT kích rễ sau thu hoạch gồm những gì?
Chelate Asia phối hợp các thành phần thành Combo T-ROOT, gồm:
- IBA-K: 75 g
- Na-NAA: 25 g
- Compound Sodium Nitrophenolate: 25 g
- Bột Rong biển: 1 kg
Toàn bộ Combo được pha thành 10 lít dung dịch gốc để thuận tiện cho việc bảo quản và sử dụng dần.
Công thức phối hợp nhóm Auxin với Compound Sodium Nitrophenolate và Rong biển, hướng đến mục tiêu hỗ trợ tái tạo bộ rễ và thúc đẩy hình thành rễ non, từ đó giúp cây từng bước phục hồi khả năng hấp thu sau thu hoạch.
4. 10 lít dung dịch T-ROOT pha được bao nhiêu nước tưới?
Đối với cây ăn trái và cây công nghiệp trưởng thành, sử dụng tham khảo khoảng:
2 ml dung dịch gốc/1 lít nước.
Như vậy, 10 lít dung dịch gốc có thể pha được khoảng 5.000 lít nước tưới.
Đối với cây nhỏ hoặc những cây đang suy yếu, có thể giảm nồng độ xuống khoảng:
1 ml dung dịch gốc/1 lít nước.
Không nhất thiết phải tưới thật nhiều nước sát vào gốc cây. Khi xử lý nên xác định vùng rễ hút đang hoạt động và tưới đều khu vực đất có rễ, đặc biệt vùng quanh mép tán.
Đây là khu vực có nhiều rễ non và rễ hút nên cần được ưu tiên khi tưới dung dịch kích rễ.
5. Có thể pha T-ROOT chung với phân bón không?
Có thể kết hợp dinh dưỡng nhưng không nên sử dụng phân ở nồng độ cao trong lần kích rễ đầu tiên.
Trong nước tưới đã pha loãng T-ROOT, có thể bổ sung một lượng phân bón loãng và Acid Fulvic khoảng 1 g/lít nước tưới để hỗ trợ quá trình phục hồi.
Điểm quan trọng bà con cần lưu ý là:
Không cho phân bón đậm đặc hoặc lượng lớn Acid Fulvic trực tiếp vào 10 lít dung dịch T-ROOT gốc.
Trình tự nên thực hiện là:
Bước 1: Lấy lượng dung dịch T-ROOT cần thiết cho vào bồn nước và pha loãng.
Bước 2: Sau khi dung dịch kích rễ đã được pha vào lượng nước tưới cần thiết, mới bổ sung phân bón loãng và Acid Fulvic.
Bước 3: Khuấy đều rồi tiến hành tưới vào vùng rễ hoạt động.
Việc này giúp hạn chế tình trạng nồng độ muối quá cao trong dung dịch đậm đặc, đồng thời thuận lợi hơn khi sử dụng cho bộ rễ đang suy yếu.
6. Tại sao không nên bón phân quá mạnh trong lần kích rễ đầu tiên?
Rễ non mới hình thành còn khá nhạy cảm. Trong khi đó, phân bón hòa tan làm tăng nồng độ ion và áp suất thẩm thấu của dung dịch đất.
Nếu sử dụng phân quá đậm khi bộ rễ đang suy yếu, cây có thể gặp khó khăn hơn trong việc hút nước và quá trình phục hồi rễ non có thể bị ảnh hưởng.
Do đó, mục tiêu của giai đoạn đầu không phải là ép cây hấp thu thật nhiều dinh dưỡng, mà là tạo điều kiện thuận lợi để cây tái tạo bộ rễ.
Khi bộ rễ khỏe trở lại, khả năng sử dụng lượng phân bón bổ sung sau đó cũng sẽ tốt hơn.
7. Bao lâu sau kích rễ có thể tăng phân bón?
Không nên chỉ căn cứ cứng nhắc vào số ngày. Bà con nên kết hợp thời gian với việc kiểm tra thực tế bộ rễ và sức cây.
Khoảng 7–10 ngày sau khi kích rễ, tùy điều kiện đất, thời tiết và mức độ suy yếu của cây, có thể kiểm tra vùng rễ.
Nếu thấy:
- Rễ trắng mới bắt đầu xuất hiện.
- Đầu rễ phát triển tốt.
- Cây bắt đầu hồi phục.
- Đọt và bộ lá có tín hiệu sinh trưởng trở lại.
Lúc này có thể chuyển sang chương trình dinh dưỡng tiếp theo và tăng lượng phân từng bước theo sức cây.
Nếu sau 7–10 ngày vẫn chưa thấy rễ mới hoặc cây tiếp tục suy yếu, không nên vội tăng phân mà cần kiểm tra lại nguyên nhân như úng nước, bệnh vùng rễ, pH đất, độ mặn hoặc các yếu tố bất lợi khác.
8. Nguyên tắc phục hồi cây sau thu hoạch
Đối với sầu riêng và cây ăn trái lâu năm, bà con có thể ghi nhớ trình tự:
KIỂM TRA BỘ RỄ → XỬ LÝ NGUYÊN NHÂN → KÍCH RỄ → HÌNH THÀNH RỄ NON → PHỤC HỒI KHẢ NĂNG HẤP THU → TĂNG DẦN DINH DƯỠNG.
Sau thu hoạch, cây cần dinh dưỡng để phục hồi nhưng thời điểm bón và khả năng hấp thu của bộ rễ quan trọng không kém lượng phân sử dụng.
Vì vậy, với những cây đang suy yếu, thay vì bón mạnh ngay từ đầu, nên ưu tiên tạo lại bộ rễ khỏe. Khi rễ non phát triển tốt, cây mới có nền tảng để hấp thu dinh dưỡng, phục hồi cành lá và chuẩn bị cho chu kỳ sinh trưởng tiếp theo.