Giai đoạn trái sầu riêng từ 35–45 ngày tuổi thường trùng với thời điểm thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa đầu mùa. Đây cũng là thời điểm cây dễ phát sinh đọt mới, gây cạnh tranh dinh dưỡng với trái non, làm tăng nguy cơ rụng trái, méo trái và ảnh hưởng chất lượng thu hoạch.
Vì sao cần quản lý đọt?
Khi đọt non phát triển mạnh, cây sẽ ưu tiên dinh dưỡng cho sinh trưởng thân lá hơn là nuôi trái. Nếu không kiểm soát kịp thời, nhà vườn có thể gặp các hiện tượng:
- Rụng trái sinh lý.
- Méo trái, lệch form trái.
- Trái phát triển không đồng đều.
- Tăng nguy cơ sượng cơm ở giai đoạn sau.
Đặc biệt, đọt nách thường khó phát hiện và khó xử lý hơn đọt chính do nằm khuất dưới tán lá.
Nên chặn đọt hay dìu đọt?
1. Chặn đọt – ưu tiên khi đọt mới nhú
Đây là giải pháp được khuyến cáo khi đọt vừa xuất hiện ở dạng "đuôi tôm", chưa mở lá.
Ưu điểm:
- Hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng.
- Giữ trái phát triển ổn định.
- Giảm nguy cơ méo trái.
- Hiệu quả cao nếu xử lý sớm.
Thời điểm tốt nhất là khi mũi đọt vừa nhú và chưa hình thành lá hoàn chỉnh.
2. Dìu đọt – áp dụng khi đọt đã phát triển
Nếu đọt đã mở lá hoặc phát triển mạnh, việc chặn đọt sẽ kém hiệu quả. Lúc này nên chuyển sang giải pháp dìu đọt để đọt nhanh già, hạn chế tiêu hao dinh dưỡng.
Thông thường chỉ nên dìu đọt khi trái đã đạt từ 65–70 ngày tuổi trở lên. Trái càng lớn thì việc dìu đọt càng an toàn.
Vai trò của kali trong quản lý đọt
Kali là nguyên tố quan trọng giúp hạn chế sinh trưởng thân lá, giảm tác động của đạm dư thừa và hỗ trợ ổn định sinh lý cây.
Phun qua lá
Trong điều kiện nắng nóng, nên sử dụng các dạng kali dễ hấp thu, tinh khiết để tránh cháy lá.
Khi bước vào mùa mưa, lượng đạm từ đất và nước mưa tăng lên, việc bổ sung kali sẽ giúp kiểm soát đọt hiệu quả hơn.
Bón gốc
Đối với vườn gặp mưa kéo dài, dư nước hoặc dư đạm:
- Có thể sử dụng kali sunfat để đối kháng lượng đạm dư thừa.
- Hạn chế phát sinh đọt ngoài ý muốn.
- Hỗ trợ giữ form trái đẹp hơn.
Liều tham khảo:
- Cây kinh doanh 4–8 năm tuổi: 500–800g kali sunfat/gốc/lần.
- Cây lớn có thể tăng đến khoảng 1 kg/gốc tùy tình trạng sinh trưởng.
Đối với giai đoạn sổ nhụy đến trái non, có thể sử dụng khoảng 300–500 g/gốc để hỗ trợ ổn định hình dạng trái và hạn chế trái dài, dư nước.
Lưu ý khi xử lý đọt nách
Đọt nách thường xuất hiện tại các nách lá và có thể nhiều hơn đọt chính. Đây là loại đọt cạnh tranh dinh dưỡng rất mạnh nhưng khó phun trúng.
Để xử lý hiệu quả:
- Phun vào sáng sớm khi lá còn dựng đứng.
- Tăng lượng nước để thuốc tiếp xúc tốt hơn.
- Có thể cần xử lý 2 lần, cách nhau khoảng 5 ngày.
- Ưu tiên các giải pháp thúc đẩy đọt nhanh già thay vì cố gắng chặn hoàn toàn.
Kết luận
Ở giai đoạn trái 35–45 ngày tuổi, việc quản lý đọt cần được thực hiện sớm và đúng phương pháp. Chặn đọt khi đọt mới nhú là giải pháp tối ưu nhất. Trường hợp đọt đã phát triển mạnh nên chuyển sang dìu đọt để hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng. Kết hợp phun và bón kali hợp lý sẽ giúp cây ổn định sinh trưởng, giảm rụng trái, giữ form đẹp và nâng cao chất lượng trái sầu riêng.