Vì sao đi đọt làm trái chậm lớn?
Trong giai đoạn nuôi trái, cây sầu riêng cần rất nhiều dinh dưỡng để:
- Nuôi mô trái
- Nuôi cơm
- Bung gai
- Tăng kích thước trái
- Tăng trọng lượng trái
Nếu lúc này cây đi đọt mạnh thì dinh dưỡng sẽ bị cạnh tranh rất nhiều.
Đây là lý do nhiều vườn gặp tình trạng:
- Trái lớn chậm
- Gai nhỏ
- Dễ méo trái
- Cơm yếu
- Dễ rụng trái sinh lý
Nhiều bà con thấy cây xanh tốt nhưng trái lại không lớn nhanh. Nguyên nhân thường là cây đang dồn dinh dưỡng nuôi đọt thay vì nuôi trái.
Chặn đọt là gì?
Chặn đọt là giải pháp hạn chế hoặc ngưng hẳn đọt non phát triển trong một khoảng thời gian để cây tập trung dinh dưỡng nuôi trái.
Mục tiêu chính:
- Hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng
- Giúp trái tăng size nhanh hơn
- Tăng hiệu quả vô cơm
- Giúp gai phát triển mạnh hơn
Giải pháp này thường được áp dụng khi:
- Cây khỏe
- Bộ lá ổn định
- Mang nhiều trái
- Đọt đi quá mạnh
- Trái đang vào giai đoạn tăng size mạnh
Khi nào nên chặn đọt?
Đây là điểm rất quan trọng.
Không phải cứ nuôi trái là chặn đọt mạnh ngay.
Thông thường, giai đoạn cần kiểm soát đọt mạnh nhất là:
Đối với Ri6 và Musang King
- Khoảng 42–56 ngày sau đậu trái
Đối với giống Thái
- Khoảng 57–72 ngày sau đậu trái
Đây là giai đoạn:
- Trái bung size mạnh nhất
- Bắt đầu vô cơm mạnh
- Tế bào trái phát triển rất nhanh
Nếu để đọt phát triển quá mạnh lúc này thì trái thường:
- Chậm lớn
- Dễ méo
- Cơm không dày
- Khó tăng ký về sau
Các giải pháp thường dùng để chặn đọt
Một số giải pháp được nhiều nhà vườn áp dụng gồm:
- MKP
- Kali hữu cơ
- Uniconazole
- Điều chỉnh nước tưới
- Giảm đạm trong giai đoạn tăng size trái
Trong đó, Uniconazole là hoạt chất được nhiều nhà vườn quan tâm nhờ khả năng kìm sinh trưởng khá mạnh, giúp hạn chế đọt phát triển quá nhanh trong giai đoạn nuôi trái.
Mục tiêu của việc xử lý là:
- Kìm tốc độ phát triển đọt
- Hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng
- Giúp dinh dưỡng ưu tiên nuôi trái
- Hỗ trợ tăng hiệu quả vô cơm và tăng size trái
Tuy nhiên cần xử lý hợp lý theo:
- Sức cây
- Mức mang trái
- Điều kiện thời tiết
- Tình trạng bộ lá và bộ rễ
Nếu xử lý quá mạnh trên cây yếu hoặc cây thiếu lá có thể làm cây suy và giảm khả năng nuôi trái về cuối vụ.
Dìu đọt là gì?
Dìu đọt là giải pháp cho phép đọt phát triển nhưng phát triển chậm và có kiểm soát.
Thay vì chặn hoàn toàn, cây sẽ:
- Ra đọt nhẹ
- Mở lá từ từ
- Vẫn duy trì quang hợp
- Hạn chế sốc cây
Đây là hướng xử lý được nhiều nhà vườn áp dụng trên:
- Cây suy
- Cây thiếu lá
- Cây mang trái nhẹ
- Bộ rễ yếu
- Cây cần phục hồi sức sinh trưởng
Khi nào nên dìu đọt?
Nếu cây:
- Thiếu lá
- Bộ lá già yếu
- Mang trái không quá nặng
- Bộ rễ hoạt động kém
- Gặp nắng kéo dài
thì chặn đọt quá mạnh có thể làm:
- Suy cây
- Cháy lá
- Giảm quang hợp
- Nuôi trái kém cuối vụ
Lúc này nên dìu đọt nhẹ để cây vẫn duy trì bộ lá khỏe hỗ trợ nuôi trái lâu dài.
Dìu đọt bằng cách nào?
Nhiều nhà vườn thường kết hợp:
- NPK lá cân đối
- Amino acid
- Combi vi lượng
- Hữu cơ sinh học
Mục tiêu là:
- Đọt phát triển chậm
- Không cạnh tranh dinh dưỡng quá mạnh với trái
- Vẫn giữ bộ lá khỏe để quang hợp nuôi trái
Chặn đọt hay dìu đọt tốt hơn?
Không có công thức cố định cho mọi vườn.
Quan trọng nhất vẫn là:
- Sức cây
- Lượng trái
- Bộ lá
- Điều kiện nước
- Thời tiết
- Mùa vụ
Thông thường:
Cây khỏe, nhiều trái
→ ưu tiên chặn đọt
Cây yếu, thiếu lá
→ ưu tiên dìu đọt
Làm đúng sẽ giúp:
- Trái lớn nhanh hơn
- Cơm dày hơn
- Hạn chế suy cây
- Giữ sức cây cho vụ sau
Sai lầm nhiều nhà vườn hay gặp
Một số sai lầm phổ biến:
- Chặn đọt quá sớm
- Chặn đọt quá mạnh khi cây yếu
- Để đọt bung quá mạnh lúc vô cơm
- Bón nhiều đạm khi trái đang tăng size
- Thiếu nước trong giai đoạn nuôi trái mạnh
Đây là những nguyên nhân làm:
- Trái nhỏ
- Méo trái
- Cơm yếu
- Suy cây sau thu hoạch
Kết luận
Giai đoạn nuôi trái là lúc cần kiểm soát đọt rất chặt để tránh cạnh tranh dinh dưỡng với trái.
Tuy nhiên không phải lúc nào cũng nên chặn đọt hoàn toàn. Tùy sức cây và điều kiện thực tế mà bà con có thể chọn:
- Chặn đọt
- Hoặc dìu đọt nhẹ
Hiểu đúng và xử lý đúng sẽ giúp sầu riêng:
- Lớn trái tốt hơn
- Vô cơm mạnh hơn
- Hạn chế suy cây
- Ổn định năng suất cho cả vụ hiện tại và vụ sau.