Trichoderma (Chi cô đạt ma) là một loại nấm có lợi, được ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp nhờ khả năng đối kháng với nấm bệnh, cải thiện đất và kích thích rễ phát triển. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách, hiệu quả của sản phẩm sẽ giảm đáng kể. Bài viết sau đây sẽ giúp bà con nắm rõ cách sử dụng Trichoderma đúng kỹ thuật.

1. Trichoderma là gì và hoạt động ra sao?

Trichoderma là nhóm nấm hoại sinh, sống dựa vào nguồn hữu cơ như:

  • Sát bã thực vật (lá, cành khô…)
  • Phân chuồng, phân trùn quế, phân hữu cơ vi sinh
  • Các nguồn chứa cellulose khác

Khi có nguồn thức ăn và điều kiện phù hợp, nấm sẽ:

  • Phát triển mạnh, sinh khối nhanh
  • Phân giải hữu cơ, cải thiện cấu trúc đất
  • Tiết enzyme và hoạt chất sinh học giúp ức chế nấm bệnh như Pythium, Fusarium, Rhizoctonia, Phytophthora...

2. Các sai lầm phổ biến khi sử dụng Trichoderma

❌ Sử dụng trong ủ phân lỏng yếm khí

Phần lớn chủng Trichoderma bán trên thị trường là nấm hiếu khí, chỉ sống tốt khi có oxy. Nếu đem ủ chung với phân lỏng trong thùng kín (thiếu oxy), nấm sẽ không phát triển hoặc chết. Bà con nên sử dụng Trichoderma để xử lý phân chuồng tươi/hữu cơ bón đất – không dùng để ủ phân lỏng.

❌ Sử dụng quá nhiều lần trong năm

Nhiều người nghĩ bón càng nhiều Trichoderma càng tốt, nhưng thực tế mật số nấm trên đất có giới hạn. Nếu môi trường phù hợp, nấm có thể sống từ 6–18 tháng, vì vậy chỉ cần sử dụng 2–3 lần/năm, đúng thời điểm, đúng kỹ thuật là đủ.

❌ Không cung cấp nguồn thức ăn cho nấm

Trichoderma cần thức ăn là hữu cơ hoại mục. Nếu bón nấm trên nền đất trống, không có cỏ, không có lá cây hay phân chuồng, nấm sẽ khó sống và phát triển. Do đó, nên kết hợp cùng nguồn hữu cơ (cỏ tủ, phân chuồng, hữu cơ thương mại…) để nấm hoạt động hiệu quả.

❌ Xử lý vào thời điểm nắng gắt hoặc đất bị ngập úng

  • Nhiệt độ > 30°C, chiếu trực tiếp lên lớp đất có Trichoderma mới xử lý sẽ làm nấm chết nhanh.
  • Đất úng nước lâu ngày khiến môi trường mất oxy, nấm cũng bị tiêu diệt.

→ Bà con cần tủ rơm/cỏ, giữ ẩm nhẹ, thoát nước tốt để bảo vệ nấm.

3. Các trường hợp không nên phối hợp Trichoderma

❌ Không phối với:

  • Thuốc BVTV trị nấm (gốc đồng, mancozeb, carbendazim, kháng sinh như streptomycin…)
  • Vôi bột tươi (sinh nhiệt, tăng pH đột ngột)
  • Phân vô cơ như: ure, kali clorua, SA…
  • NBK có chứa các thành phần trên với liều cao

✅ Có thể phối với:

  • Phân hữu cơ hoai mục
  • Phân trùn quế, phân bò, phân gà đã xử lý
  • Humic, Amino acid, hữu cơ lỏng
  • Phân NBK liều thấp (vài chục gram/gốc) pha loãng để tưới

4. Thời điểm bón Trichoderma hiệu quả nhất

  • Sau khi phun/tưới thuốc BVTV trị nấm: chờ 5–7 ngày rồi bổ sung lại Trichoderma.
  • Sau mỗi mùa thu hoạch: giúp phục hồi đất và hệ vi sinh vật.
  • Trước mùa mưa: tăng mật số Trichoderma sẵn sàng đối kháng nấm bệnh mùa mưa.
  • Sau khi cắt cỏ, bón phân hữu cơ: có đủ nguồn thức ăn để nấm phát triển.

5. Lưu ý trong pha và bón Trichoderma

  • Dạng bột: là tơ nấm, không tan hoàn toàn trong nước – cần khuấy kỹ trước khi tưới.
  • Kết hợp phân bón lỏng: chỉ nên phối với sản phẩm không ảnh hưởng pH, không diệt nấm.
  • Bảo vệ sau bón: nên che tủ bằng cỏ khô, rơm rạ, tránh ánh nắng trực tiếp vài ngày đầu.


Trichoderma là trợ thủ đắc lực giúp cây trồng phòng nấm bệnh và cải tạo đất, nhưng phải dùng đúng lúc – đúng cách – đúng liều. Bà con cần đặc biệt lưu ý về môi trường hoạt động (có oxy), nguồn thức ăn hữu cơ và tránh tác nhân gây hại (vôi sống, thuốc nấm, phân bón mạnh).