Lân supe là gì và có tăng pH đất không?
Lân supe được sản xuất từ quặng apatit và axit sulfuric. Thành phần chính:
• Ca(H₂PO₄)₂ – dạng lân dễ tan
• H₂SO₄ dư – gốc axit
• CaSO₄ – thạch cao
Đây là nhóm lân có tính axit nhẹ, vì vậy:
➡ Lân supe KHÔNG tăng pH đất.
Ở đất chua pH thấp (4.0–5.0), super lân thậm chí:
• làm đất chua thêm nếu dùng kéo dài
• bị Fe – Al khóa lân, hiệu lực giảm mạnh
• không bổ sung Ca – Mg để cân bằng dinh dưỡng
Khi đất pH thấp, supe lân chỉ cung cấp được P, không cải tạo được đất.
Lân nung chảy có tăng pH đất không?
Lân nung chảy được sản xuất ở nhiệt độ rất cao, tạo ra hạt lân có tính kiềm tự nhiên. Thành phần chính:
• CaO (vôi sống)
• MgO (magie oxit)
• SiO₂ (silic hoạt tính)
• P₂O₅ dạng khó tan – tan tốt trong môi trường acid của rễ
➡ Lân nung chảy GIÚP TĂNG pH đất thật sự.
Cơ chế:
• CaO + MgO phản ứng với H⁺ → khử chua – nâng pH
• SiO₂ ổn định cấu trúc đất, giúp rễ khỏe
• Không gây sốc rễ vì phản ứng kiềm diễn ra từ từ
Đây là lý do lân nung chảy phù hợp cho:
• đất đen Đồng Nai pH thấp
• đất trồng cây lâu năm bị chua hóa
• đất đồi bị rửa trôi Ca – Mg
• đất phèn nhẹ – trung bình.
Để nhà vườn dễ quyết định, tôi nói thẳng:
1) Muốn tăng pH đất → chọn Lân Nung Chảy
(Gồm Văn Điển, Ninh Bình, một số loại lân nung chảy Nhật)
→ Nhờ CaO – MgO – SiO₂ có thực lực khử chua
2) Chỉ cần lân dễ tiêu cho cây con → chọn Super Lân
→ Không cải tạo đất
→ Không nâng pH
→ Bón lâu năm dễ làm đất chua
3) Đất đang chua mạnh (pH dưới 5.0) → super lân bị khóa, lãng phí
→ Lân nung chảy mới làm đất cải thiện bền
Khi nào nên dùng Lân nung chảy?
• Đất có pH < 5.5
• Đất đồi dốc, nghèo Ca – Mg
• Vườn cây ăn trái lâu năm bị vàng lá sinh lý
• Đất trồng sầu riêng, cam, mít đang “chai đất”
• Vườn tiêu, cà phê bị chai mặt đất
Lân nung chảy ngoài cung cấp dinh dưỡng còn đóng vai trò như vôi cải tạo đất nhưng tác động nhẹ – bền – an toàn.
Liều dùng Lân nung chảy
Tùy loại cây:
• Cây ăn trái: 0,5–1 kg/gốc/năm, chia 2 lần
• Cà phê – tiêu: 500–800 kg/ha/năm
• Rau màu: 200–300 kg/ha/vụ
• Đất rất chua pH < 4.5: kết hợp thêm vôi Dolomite
Bón rải quanh tán, không trộn sát gốc, không vùi sâu.
Kết Luận
• Lân nung chảy là lựa chọn đúng nếu mục tiêu là nâng pH – cải tạo đất – bổ sung Ca, Mg, Si.
• Lân supe chỉ phù hợp khi đất đã trung tính, cần cung cấp P nhanh, không dùng để cải tạo đất chua.
• Khi hiểu đúng tính chất từng loại, nhà vườn sẽ tiết kiệm rất nhiều chi phí và cải tạo đất hiệu quả hơn.