Sau một vụ nuôi trái, cây thường mất khá nhiều dinh dưỡng, trong khi bộ rễ cũng có thể suy yếu, giảm rễ non và rễ tơ. Tình trạng này càng dễ gặp ở những vườn cây lâu năm, cây già hàng chục năm tuổi hoặc cây đã trải qua nhiều vụ khai thác.
Lúc này, nhiều bà con có xu hướng bón thêm thật nhiều phân để cây nhanh hồi phục. Tuy nhiên, nếu bộ rễ đang yếu thì khả năng hấp thu phân bón cũng giảm, bón mạnh chưa chắc giúp cây phục hồi nhanh mà còn có thể làm tăng áp lực muối quanh vùng rễ.
Vì vậy, một trong những việc nên ưu tiên là phục hồi và tái tạo bộ rễ trước, sau đó mới tăng dần dinh dưỡng theo sức cây.
Vì sao cây sau thu hoạch và cây lâu năm cần phục hồi bộ rễ?
Rễ không chỉ có nhiệm vụ giữ cây mà còn là cơ quan quan trọng giúp cây hấp thu nước và dinh dưỡng từ đất.
Đặc biệt, rễ non và hệ thống rễ tơ đóng vai trò rất lớn trong quá trình hấp thu.
Sau thời gian dài mang trái, gặp mưa úng, khô hạn, đất bí chặt, tích tụ phân bón hoặc ở những cây đã nhiều năm tuổi, bộ rễ có thể xuất hiện tình trạng:
- Ít rễ non và rễ tơ.
- Rễ già, khả năng tái sinh kém.
- Khả năng hút nước và dinh dưỡng giảm.
- Cây chậm hồi phục sau thu hoạch.
- Đọt mới phát triển yếu, lá nhỏ hoặc chậm xanh trở lại.
- Bón phân nhưng cây đáp ứng chậm.
Trong trường hợp này, mục tiêu không đơn giản là “bón thêm dinh dưỡng”, mà cần tạo điều kiện để cây hình thành rễ mới và khôi phục khả năng hấp thu.
Kích rễ có nhất thiết phải tưới vào gốc?
Không nhất thiết.
Thông thường, khi nói đến kích rễ, bà con sẽ nghĩ ngay đến việc hòa sản phẩm vào nước rồi tưới quanh vùng rễ. Đây vẫn là phương pháp trực tiếp và đặc biệt phù hợp khi cây đang có bộ rễ yếu.
Tuy nhiên, một số hoạt chất điều hòa sinh trưởng hỗ trợ quá trình hình thành rễ cũng có thể được sử dụng qua lá.
Điều này có cơ sở từ sinh lý tự nhiên của cây.
Trong cây, Auxin nội sinh được tổng hợp nhiều tại các mô non, đỉnh sinh trưởng và lá non, sau đó được vận chuyển trong cây và tham gia điều hòa nhiều quá trình sinh trưởng, trong đó có sự hình thành và phát triển của rễ.
Vì vậy, việc sử dụng nhóm Auxin qua lá để hỗ trợ quá trình phục hồi và hình thành rễ mới là một hướng có thể áp dụng.
Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng bộ lá, sức khỏe tổng thể của cây, khả năng hấp thu qua lá và tình trạng hệ thống mô dẫn.
Khi nào nên phun lá, khi nào nên tưới gốc?
Có thể lựa chọn dựa trên tình trạng thực tế của cây.
Phun qua lá phù hợp khi cây vẫn còn bộ lá tương đối khỏe nhưng hoạt động của bộ rễ đang kém. Cách này giúp bổ sung hoạt chất và dinh dưỡng qua một con đường khác trong giai đoạn khả năng hấp thu từ đất bị hạn chế.
Tưới vùng rễ nên được ưu tiên khi mục tiêu chính là phục hồi trực tiếp khu vực rễ, đặc biệt với cây suy yếu, ít rễ tơ hoặc bộ lá không còn hoạt động tốt.
Trong nhiều trường hợp, có thể kết hợp phun qua lá và tưới vùng rễ để hỗ trợ cây từ cả hai hướng.
Tuy nhiên, trước khi kích rễ cần kiểm tra nguyên nhân khiến bộ rễ suy yếu. Nếu đất đang úng nước, thối rễ, pH quá bất lợi, đất bí chặt hoặc nồng độ muối phân bón quá cao thì phải xử lý những nguyên nhân này trước.
COMBO ROOT SPRAY – Kích rễ khỏe, hồi phục nhanh
Để thuận tiện cho những vườn cần vừa hỗ trợ qua lá vừa chăm sóc trực tiếp vùng rễ, Chelate Asia phối hợp COMBO ROOT SPRAY gồm nhiều nhóm hoạt chất và dinh dưỡng:
Thành phần một bộ
- Auxin Na-NAA: 25 g
- Compound Sodium Nitrophenolate: 25 g
- Canxi Chelate – Ca-EDTA 10%: 1 kg
- Solubor – Siêu Bo: 100 g
- Kẽm Chelate – Zn-EDTA 15%: 100 g
Vai trò của từng thành phần
Na-NAA
Thuộc nhóm Auxin tổng hợp, được sử dụng trong điều hòa sinh trưởng thực vật. Ở nồng độ phù hợp, Auxin có thể tham gia thúc đẩy quá trình hình thành rễ bất định và phát triển hệ rễ.
Compound Sodium Nitrophenolate
Là nhóm chất điều hòa sinh trưởng được sử dụng nhằm hỗ trợ hoạt động sinh lý, khả năng sinh trưởng và phục hồi của cây.
Canxi Chelate – Ca-EDTA
Bổ sung canxi ở dạng chelate. Canxi có vai trò quan trọng đối với cấu trúc thành tế bào và sự phát triển của các mô non.
Solubor – Bo
Cung cấp Bo, nguyên tố liên quan đến quá trình hình thành thành tế bào, hoạt động của mô phân sinh và nhiều quá trình sinh trưởng của cây.
Kẽm Chelate – Zn-EDTA
Kẽm tham gia hoạt hóa nhiều enzyme và có liên quan đến quá trình chuyển hóa, sinh trưởng của cây.
Việc phối hợp các thành phần trên hướng tới mục tiêu hỗ trợ hình thành rễ mới, bổ sung dinh dưỡng cần thiết cho mô non và giúp cây phục hồi khả năng sinh trưởng sau giai đoạn suy yếu.
COMBO ROOT SPRAY sử dụng như thế nào?
Điểm thuận tiện của COMBO ROOT SPRAY là có thể lựa chọn phương pháp sử dụng theo tình trạng thực tế của vườn:
Phun qua lá: phù hợp với cây vẫn còn bộ lá hoạt động tốt nhưng bộ rễ đang yếu.
Tưới vùng rễ: đưa dung dịch trực tiếp tới khu vực cần phục hồi và phát triển rễ mới.
Kết hợp phun + tưới: có thể áp dụng với những cây cần phục hồi đồng thời cả phần trên mặt đất và bộ rễ.
👉 1 bộ pha cho khoảng 2.000–2.500 lít nước phun hoặc tưới.
Liều lượng thực tế nên điều chỉnh theo loại cây, tuổi cây, mức độ suy yếu và lượng nước sử dụng trên diện tích vườn.
Một lưu ý rất quan trọng khi phục hồi rễ
Kích rễ không thể thay thế việc xử lý nguyên nhân gây suy rễ.
Nếu cây đang bị úng nước, đất thiếu oxy, rễ bị thối, đất quá chua hoặc quá kiềm, tồn dư muối phân bón cao hay có tác nhân gây hại vùng rễ thì chỉ sử dụng chất kích rễ thường khó đạt hiệu quả tốt.
Bà con nên thực hiện theo thứ tự:
Xử lý nguyên nhân gây suy rễ → tạo môi trường đất thuận lợi → kích thích tái tạo rễ mới → bổ sung dinh dưỡng → tăng dần lượng phân khi bộ rễ đã phục hồi.
Đặc biệt với cây vừa thu hoạch và cây lâu năm, không nên nóng vội thúc lượng phân lớn ngay khi bộ rễ chưa phục hồi.