Sau khi hoa đã thụ phấn và đậu trái thành công, nhiều nhà vườn thường cho rằng giai đoạn khó khăn nhất đã qua. Tuy nhiên, trên thực tế đây lại là thời kỳ cây táo tiêu hao dinh dưỡng rất mạnh và cũng là giai đoạn xảy ra hiện tượng rụng trái sinh lý nhiều nhất.
Nếu cây không được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, bộ rễ hoạt động kém hoặc gặp điều kiện thời tiết bất lợi như mưa kéo dài, nắng nóng hoặc khô hạn đột ngột, cây sẽ tự điều chỉnh bằng cách loại bỏ một phần trái non để giảm áp lực nuôi dưỡng.
Vì vậy, mục tiêu của giai đoạn này không còn là kích thích ra hoa mà chuyển sang duy trì bộ lá khỏe, giữ trái non và tạo điều kiện cho trái phát triển đồng đều.
Chuyển từ nuôi hoa sang nuôi trái
Sau khi trái đã hình thành ổn định, nhu cầu dinh dưỡng của cây bắt đầu thay đổi.
Nếu trước đó cây ưu tiên Canxi, Bo và các hoạt chất hỗ trợ đậu trái thì từ thời điểm này cần chuyển dần sang chế độ nuôi trái với nguồn dinh dưỡng cân đối hơn.
Đạm vẫn cần thiết để nuôi cành, lá và trái non phát triển, tuy nhiên chỉ nên bổ sung ở mức hợp lý. Bón quá nhiều Đạm sẽ làm cây tiếp tục phát đọt mạnh, cạnh tranh dinh dưỡng với trái non và có thể làm tăng hiện tượng rụng trái sinh lý.
Bên cạnh Đạm, Kali bắt đầu đóng vai trò ngày càng quan trọng vì đây là nguyên tố tham gia vận chuyển đường và các sản phẩm quang hợp từ lá về quả, góp phần quyết định kích thước, chất lượng và độ ngọt của trái sau này.
Tiếp tục duy trì Canxi và Magie
Nhiều nhà vườn chỉ bổ sung Canxi trước khi ra hoa rồi ngừng sử dụng sau khi cây đã đậu trái.
Thực tế, Canxi vẫn rất cần thiết trong suốt giai đoạn phát triển của trái vì nguyên tố này tham gia xây dựng thành tế bào, giúp mô quả phát triển chắc khỏe và hạn chế nứt trái khi quả lớn nhanh.
Nên tiếp tục bổ sung Canxi Chelate (Ca-EDTA) định kỳ để cây hấp thu tốt hơn, đặc biệt trong điều kiện đất có pH cao hoặc thời tiết mưa nhiều.
Song song với Canxi, Mg-EDTA cũng cần được duy trì nhằm đảm bảo bộ lá luôn xanh khỏe và quang hợp hiệu quả. Bộ lá chính là nguồn cung cấp carbohydrate để nuôi trái, vì vậy nếu lá bị vàng hoặc già hóa sớm thì khả năng phát triển của quả cũng sẽ giảm theo.
Kali quyết định chất lượng quả
Trong suốt thời kỳ nuôi trái, Kali là một trong những nguyên tố được cây hấp thu nhiều nhất.
Kali giúp:
-
tăng vận chuyển đường về quả;
-
thúc đẩy tích lũy chất khô;
-
tăng độ giòn và độ ngọt;
-
cải thiện màu sắc và chất lượng thương phẩm.
Tùy từng giai đoạn có thể sử dụng các nguồn Kali phù hợp. Sau khi trái đã ổn định, nên ưu tiên các nguồn Kali ít hoặc không chứa Clo như Kali Sunfat (SOP) để nâng cao chất lượng quả.
Silic tiếp tục giúp cành khỏe và hạn chế gãy đổ
Ở những vườn táo sai quả, cành thường phải mang khối lượng trái rất lớn.
Việc tiếp tục bổ sung K₂SiO₃ (Kali Silicate) trong giai đoạn nuôi trái giúp:
-
tăng độ cứng của mô cây;
-
giúp cành chịu lực tốt hơn;
-
hạn chế nứt cành, gãy cành;
-
nâng cao khả năng chống chịu nắng nóng và khô hạn;
-
giảm áp lực do sâu bệnh gây ra.
Ngoài ra, Silic còn giúp duy trì bộ lá dày và khỏe, tạo điều kiện cho cây tiếp tục quang hợp mạnh trong suốt thời gian mang trái.
Vai trò của Fulvic Acid và Amino Acid
Trong giai đoạn trái phát triển nhanh, nhu cầu dinh dưỡng của cây tăng lên đáng kể.
Bổ sung Fulvic Acid giúp:
-
tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng qua rễ và lá;
-
tăng tính di động của các nguyên tố vi lượng;
-
cải thiện hiệu quả sử dụng phân bón.
Trong khi đó, Amino Acid giúp cây tiết kiệm năng lượng cho quá trình tổng hợp protein, phục hồi nhanh sau các điều kiện bất lợi và nâng cao khả năng chống chịu stress.
Hai nhóm hoạt chất này không trực tiếp làm trái lớn nhanh nhưng góp phần giúp cây sử dụng dinh dưỡng hiệu quả hơn.
Tiếp tục sử dụng DA-6 và Atonic khi cần thiết
Trong điều kiện sinh trưởng bình thường, không nhất thiết phải phun DA-6 hoặc Atonic quá thường xuyên.
Tuy nhiên, nếu cây gặp mưa kéo dài, nắng nóng gay gắt hoặc sau các đợt sâu bệnh, có thể bổ sung:
-
DA-6 để tăng cường trao đổi chất, thúc đẩy phân chia tế bào và hỗ trợ cây phục hồi.
-
Compound Sodium Nitrophenolate (Atonic) để kích hoạt hoạt động sinh lý, tăng hiệu quả quang hợp và cải thiện khả năng vận chuyển dinh dưỡng.
Việc sử dụng đúng thời điểm sẽ giúp cây nhanh chóng ổn định sinh trưởng và tiếp tục nuôi trái hiệu quả.
Quản lý nước quyết định kích thước và chất lượng quả
Sau khi đậu trái, cây táo cần được duy trì độ ẩm đất tương đối ổn định.
Nếu thiếu nước trong thời gian dài:
-
trái phát triển chậm;
-
kích thước nhỏ;
-
chất lượng quả giảm.
Ngược lại, nếu đất bị úng nước kéo dài, bộ rễ sẽ thiếu oxy, khả năng hấp thu dinh dưỡng giảm, lá vàng và trái non dễ rụng.
Do đó cần:
-
duy trì độ ẩm vừa phải;
-
làm rãnh thoát nước tốt trong mùa mưa;
-
hạn chế để cây bị sốc nước do khô hạn rồi tưới quá nhiều trong thời gian ngắn.
Tiếp tục theo dõi sâu bệnh hại
Khi trái bắt đầu lớn, nhiều đối tượng gây hại chuyển sang tấn công trực tiếp vào quả.
Cần thường xuyên theo dõi:
-
ruồi vàng;
-
sâu cắn quả;
-
nhện đỏ;
-
rầy mềm;
-
rệp sáp;
-
bọ phấn trắng.
Nguyên tắc là phát hiện sớm và xử lý kịp thời, đồng thời ưu tiên luân phiên hoạt chất để hạn chế hiện tượng kháng thuốc.
Đối với bệnh hại, cần chú ý các bệnh phát sinh trong điều kiện mưa nhiều và độ ẩm cao. Vườn thông thoáng, cắt tỉa hợp lý và thoát nước tốt luôn là những biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất.
Một số sai lầm thường gặp sau khi cây đậu trái
Trong thực tế sản xuất, nhiều trường hợp năng suất giảm không phải do cây ra ít hoa mà do chăm sóc chưa phù hợp sau khi đậu trái.
Một số sai lầm phổ biến gồm:
-
bón quá nhiều Đạm khiến cây phát đọt mạnh;
-
ngừng bổ sung Canxi quá sớm;
-
lạm dụng Auxin sau khi trái đã ổn định;
-
không bổ sung Kali trong giai đoạn nuôi trái;
-
để vườn bị ngập úng sau mưa;
-
duy trì tán cây quá rậm, thiếu ánh sáng;
-
không chống đỡ cành mang nhiều quả dẫn đến gãy cành.
Chỉ cần khắc phục tốt những vấn đề trên, cây táo sẽ duy trì được tỷ lệ giữ trái cao và cho năng suất ổn định hơn.
Kết luận
Chăm sóc cây táo là một quá trình liên tục từ sau thu hoạch đến khi thu hoạch vụ mới. Mỗi giai đoạn đều có mục tiêu dinh dưỡng riêng và cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng sinh trưởng của cây.
Sau khi đậu trái, trọng tâm chuyển sang duy trì bộ lá khỏe, phát triển bộ rễ, nuôi trái đồng đều và hạn chế rụng sinh lý. Việc kết hợp hợp lý giữa phân hữu cơ, phân khoáng cân đối cùng các dưỡng chất như Canxi Chelate (Ca-EDTA), Magie Chelate (Mg-EDTA), K₂SiO₃, Fulvic Acid, Amino Acid và các hoạt chất hỗ trợ sinh trưởng như DA-6 hoặc Compound Sodium Nitrophenolate (Atonic) sẽ giúp cây phát huy tối đa khả năng nuôi trái, nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng quả.
Bên cạnh đó, quản lý nước, cắt tỉa hợp lý và phòng trừ sâu bệnh kịp thời vẫn là những yếu tố không thể thiếu để xây dựng một vườn táo khỏe mạnh, cho năng suất cao và ổn định qua nhiều vụ sản xuất.