Vì sao cần biết cây sẽ ra hoa ở đâu?
Một trong những cơ sở quan trọng khi xây dựng quy trình xử lý ra hoa là xác định vị trí cây hình thành hoa và mang trái. Có thể chia tương đối thành hai nhóm:
- Cây hình thành hoa, mang trái trên thân hoặc cành đã trưởng thành.
- Cây hình thành hoa và mang trái trên cơi mới hoặc phần cành mới phát triển sau quá trình xử lý.
Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến cách quản lý cơi đọt và thời điểm xử lý ra hoa.
Nhóm mang trái trên thân và cành già
Sầu riêng và mít là những ví dụ điển hình của nhóm có khả năng hình thành hoa trên thân hoặc cành đã trưởng thành. Điều đáng chú ý là ngay trong nhóm này, yêu cầu quản lý sinh trưởng cũng không hoàn toàn giống nhau.
Sầu riêng
Sầu riêng có áp lực rụng sinh lý tương đối lớn nên việc tạo hoa tập trung và quản lý cơi đọt rất quan trọng. Nếu cơi đọt không đồng đều, cây có thể ra hoa thành nhiều đợt. Khi bước vào giai đoạn đậu trái, sự xuất hiện của đọt mới còn làm tăng mức độ cạnh tranh giữa sinh trưởng dinh dưỡng và quá trình nuôi hoa, trái. Vì vậy, sầu riêng thường yêu cầu quản lý cơi đọt chặt trước khi xử lý ra hoa.
Mít
Mít cũng có thể mang trái trên thân và cành già nhưng yêu cầu về điều tiết cơi đọt thường không giống sầu riêng. Cây vẫn có khả năng ra hoa khi đọt đang phát triển. Tuy nhiên, nếu cây quá sung và tập trung quá nhiều dinh dưỡng cho đọt thì lượng hoa có thể giảm hoặc ra không tập trung. Như vậy, "không bắt buộc phải chặn đọt thật chặt" không có nghĩa là có thể bỏ qua hoàn toàn việc cân đối sinh trưởng.
Nhóm ra hoa và mang trái trên cơi mới
Nhiều cây ăn trái có quá trình ra hoa liên quan chặt chẽ đến cơi mới hoặc phần cành được hình thành sau quá trình xử lý. Nhóm này có thể gặp ở xoài, nhãn, cây có múi, chôm chôm, na, táo, nho, bơ và một số cây khác. Đối với nhóm này, việc tạo được cơi xử lý hoa đồng đều thường rất quan trọng. Nếu cơi phát triển không đồng loạt thì thời điểm đạt độ trưởng thành cũng khác nhau, kéo theo quá trình ra hoa không tập trung.
Một số cây cần kết hợp cắt cành để tạo cơi mang hoa
Na là trường hợp đáng chú ý. Khi muốn điều khiển cây ra hoa tập trung, trước khi cắt cành cần chuẩn bị tình trạng dinh dưỡng và độ trưởng thành của cành phù hợp. Sau khi cắt, các mầm mới bật ra tương đối đồng đều thì khả năng hình thành hoa trên cơi mới cũng thuận lợi hơn. Nguyên tắc tương tự có thể được áp dụng trong một số quy trình chăm sóc táo, nho hoặc ổi, tùy mục tiêu sản xuất.
Không nên áp dụng cùng một quy trình cho mọi cây ăn trái
Hai cây cùng được xếp vào nhóm cây ăn trái nhưng vị trí mang hoa, khả năng rụng sinh lý và phản ứng với biện pháp xử lý có thể hoàn toàn khác nhau. Do đó, trước khi xây dựng quy trình tạo mầm và xử lý ra hoa cần trả lời ba câu hỏi:
- Cây hình thành hoa tại vị trí nào?
- Cơi mang hoa cần đạt trạng thái như thế nào?
- Sau khi ra hoa, cây có áp lực rụng sinh lý và cạnh tranh đọt mạnh hay không?
Trả lời được ba câu hỏi này sẽ giúp lựa chọn biện pháp quản lý dinh dưỡng, cắt tỉa và nước phù hợp hơn.