Vì sao trên thị trường thường có Canxi Bo mà rất ít Canxi Kẽm hay Canxi Sắt?
Nếu để ý, bà con sẽ thấy hầu hết các sản phẩm trên thị trường đều là Canxi Bo hoặc Bo Canxi, trong khi rất hiếm gặp các sản phẩm như Canxi Sắt, Canxi Đồng hay Canxi Kẽm.
Nguyên nhân là bởi Canxi và Bo có mối liên hệ sinh lý đặc biệt, hỗ trợ lẫn nhau trong nhiều quá trình quan trọng của cây trồng, đặc biệt là giai đoạn phát triển đọt non, ra hoa và nuôi trái.
Vai trò của Canxi trong cây trồng
Trong cây tồn tại hai hệ thống vận chuyển chính:
- Mạch gỗ (Xylem): vận chuyển nước và khoáng chất từ rễ lên thân, lá, hoa và trái.
- Mạch rây (Phloem): vận chuyển đường, hormone và một phần khoáng chất từ lá đến các cơ quan đang phát triển.
Canxi là nguyên tố rất kém di động trong cây. Sau khi được hấp thu, Canxi chủ yếu đi theo dòng nước trong mạch gỗ và rất khó di chuyển sang các bộ phận khác.
Vai trò quan trọng nhất của Canxi là:
- Xây dựng và làm vững chắc thành tế bào.
- Tăng độ cứng của mô thực vật.
- Giảm hiện tượng nứt trái, thối đít trái.
- Giúp đọt non phát triển khỏe mạnh.
- Hạn chế nhiều rối loạn sinh lý.
Vai trò của Bo
Bo cũng là nguyên tố kém di động, vì vậy cây cần được bổ sung thường xuyên trong giai đoạn sinh trưởng mạnh.
Bo có nhiều chức năng quan trọng:
- Giúp Canxi liên kết với pectin để tạo thành thành tế bào vững chắc.
- Hỗ trợ hoạt động hiệu quả của cả mạch gỗ và mạch rây.
- Tham gia hình thành hạt phấn và ống phấn.
- Tăng khả năng thụ phấn và đậu trái.
- Khi kết hợp với đường sẽ tạo thành phức đường – Bo, giúp vận chuyển đường từ lá đến trái non nhanh và hiệu quả hơn.
Nhờ vậy, trái non phát triển thuận lợi hơn trong giai đoạn đầu sau khi đậu trái.
Vì sao Canxi và Bo luôn được sử dụng cùng nhau?
Có thể hiểu đơn giản:
- Canxi là vật liệu xây dựng thành tế bào.
- Bo giúp Canxi gắn kết bền vững vào thành tế bào và hỗ trợ vận chuyển dinh dưỡng.
Khi được cung cấp đầy đủ cả Canxi và Bo, cây sẽ:
- Thành tế bào cứng chắc hơn.
- Đọt non khỏe.
- Hoa khỏe, hạt phấn phát triển tốt.
- Tăng tỷ lệ đậu trái.
- Giảm rụng trái non sinh lý.
- Hạn chế nứt trái.
- Giảm hiện tượng thối đọt non, thối đít trái.
Thời điểm nên bổ sung Canxi và Bo
Hai nguyên tố này nên được bổ sung từ sớm, đặc biệt trong các giai đoạn:
- Cây ra đọt non.
- Trước khi ra hoa.
- Ra hoa và thụ phấn.
- Từ 1–3 tuần sau khi đậu trái.
- Giai đoạn nuôi trái.
Đây đều là những thời điểm nhu cầu Canxi và Bo của cây tăng rất cao.
Các dạng Canxi Bo phổ biến trên thị trường
Hiện nay các sản phẩm Canxi Bo chủ yếu được sản xuất từ:
- Canxi clorua kết hợp Axit boric.
- Canxi Bo dạng sữa có bổ sung chất tạo đặc.
- Borax hoặc các hợp chất Bo dạng huyền phù.
- Bo hữu cơ tạo từ Bo kết hợp với hợp chất đường rượu.
- Canxi Nitrat Bor, ngoài Canxi và Bo còn bổ sung thêm Nitơ dạng Nitrat giúp cây hấp thu nhanh.
Mỗi dạng đều có ưu điểm riêng về giá thành, khả năng hòa tan và mục đích sử dụng.
Những lưu ý khi sử dụng Canxi và Bo
Để đạt hiệu quả cao, bà con nên lưu ý:
- Không bón quá nhiều vôi trong một lần vì sẽ làm tăng pH cục bộ, giảm khả năng hấp thu Bo và một số vi lượng.
- Bo vô cơ chỉ nên sử dụng đúng liều, không lạm dụng vì dư Bo có thể gây cháy lá và ngộ độc cho cây.
- Các dạng Canxi vô cơ như Canxi Clorua không nên pha chung với các loại phân chứa nhiều Lân như MKP, MAP hoặc NPK có hàm lượng Lân cao. Nếu cần phối hợp nên pha thử ở lượng nhỏ trước.
- Phun Canxi và Bo vào sáng sớm hoặc chiều mát để tăng hiệu quả hấp thu.
Có thể thay thế Canxi Bo bằng Canxi Chelate và Solubor không?
Hoàn toàn có thể.
Một công thức được nhiều nhà vườn áp dụng là:
- Canxi Chelate: khoảng 1 g/L nước (tương đương khoảng 200 g/200 L).
- Solubor: khoảng 0,2–0,5 g/L nước (tương đương 40–100 g/200 L).
Ưu điểm của Canxi Chelate kết hợp Solubor là:
- Khả năng hòa tan tốt.
- Dễ hấp thu.
- Có thể phối hợp với nhiều loại phân bón chứa gốc Lân hơn so với các dạng Canxi vô cơ.
- Phù hợp sử dụng trong giai đoạn ra đọt, trước ra hoa và nuôi trái.
Kết luận
Canxi và Bo là hai nguyên tố có vai trò bổ trợ lẫn nhau trong quá trình phát triển của cây trồng. Canxi giúp hình thành thành tế bào, còn Bo giúp Canxi phát huy hiệu quả, đồng thời tăng vận chuyển đường, hỗ trợ thụ phấn và đậu trái. Việc bổ sung đúng thời điểm và đúng liều lượng sẽ giúp cây sinh trưởng khỏe, hạn chế nứt trái, thối đọt, thối đít trái và giảm rụng trái non sinh lý, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.