Đối với cây na, kích thước và hình dạng quả là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán và khả năng tiêu thụ trên thị trường. Những quả na to, đều múi, chắc thịt, mẫu mã đẹp thường được người tiêu dùng ưa chuộng hơn và có giá trị thương phẩm cao hơn.
Tuy nhiên, muốn quả phát triển tốt không phải đợi đến khi quả lớn mới bắt đầu chăm sóc. Thời điểm quyết định kích thước quả thường xuất hiện rất sớm, ngay từ giai đoạn quả non sau khi đậu trái.
Vì sao cần tác động sớm để tăng kích thước quả na?
Sự phát triển của quả na trải qua hai giai đoạn quan trọng.
Giai đoạn đầu là quá trình phân chia tế bào. Đây là thời điểm quyết định số lượng tế bào có trong quả. Càng hình thành được nhiều tế bào thì tiềm năng phát triển kích thước của quả càng lớn.
Giai đoạn tiếp theo là quá trình tăng kích thước tế bào. Khi đó quả sẽ lớn nhanh nhờ các tế bào đã được hình thành trước đó phát triển về thể tích.
Chính vì vậy, nếu muốn tăng kích thước quả hiệu quả thì cần tác động ngay từ giai đoạn phân chia tế bào thay vì đợi đến khi quả đã phát triển lớn.
Thời điểm nào thích hợp để xử lý tăng kích thước quả?
Thời điểm thích hợp nhất là khi quả non đã đậu ổn định và đạt kích thước khoảng 1–2 cm.
Đây là giai đoạn quá trình phân chia tế bào đang diễn ra mạnh mẽ, giúp cây phản ứng tốt hơn với các hoạt chất và dinh dưỡng hỗ trợ phát triển quả.
Nếu xử lý quá muộn, khi số lượng tế bào trong quả gần như đã được xác lập hoàn toàn thì hiệu quả tăng kích thước thường giảm đáng kể.
Có cần cắt tỉa cành trước khi xử lý không?
Thông thường chưa cần cắt tỉa cành khi quả mới đạt kích thước 1–2 cm.
Sau giai đoạn đậu quả, cây cần duy trì bộ lá để quang hợp và cung cấp năng lượng cho quá trình phát triển quả non.
Khi quả đạt khoảng 4–7 cm, nhà vườn có thể tiến hành tỉa bớt những cành vô hiệu, cành nằm sâu trong tán hoặc cành che khuất ánh sáng.
Việc cắt tỉa đúng thời điểm giúp:
- Tăng khả năng quang hợp của bộ lá.
- Hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng không cần thiết.
- Tăng độ thông thoáng trong tán.
- Giúp dung dịch phun tiếp xúc đều với quả.
Đối với các vùng sản xuất na gối vụ, cắt tỉa hợp lý còn giúp quản lý lứa quả thuận lợi hơn.
Công thức tham khảo giúp quả na to hơn, đều múi và chắc thịt
Có nhiều giải pháp khác nhau tùy thuộc giống na, điều kiện canh tác và mục tiêu sản xuất của từng nhà vườn.
Một công thức được nhiều nhà vườn quan tâm hiện nay là:
Cho 200 lít nước:
- Fulvic Acid 95%: 100 g
- CPPU KT-30 (Forchlorfenuron) 99%: 1 g
- DA-6 98%: 2,5 g
- Solubor: 50 g
- Ca-EDTA 10%: 100 g
Vai trò của từng thành phần:
- CPPU hỗ trợ tăng số lượng tế bào, giúp quả có tiềm năng phát triển kích thước tốt hơn.
- DA-6 giúp tăng khả năng hấp thu và vận chuyển dinh dưỡng.
- Bo hỗ trợ phát triển múi, tăng vận chuyển carbohydrate vào quả.
- Canxi giúp quả chắc thịt, hạn chế biến dạng và nâng cao chất lượng quả.
- Fulvic Acid hỗ trợ tăng khả năng hấp thu các hoạt chất và dinh dưỡng.
Đây là công thức tham khảo phục vụ mục đích nghiên cứu và áp dụng phù hợp theo điều kiện thực tế của từng vườn.
Tăng kích thước quả có làm giảm độ ngọt của na không?
Đây là thắc mắc được rất nhiều nhà vườn quan tâm.
Thực tế, khi sử dụng đúng thời điểm và đúng liều lượng, mục tiêu của việc xử lý là gia tăng tiềm năng phát triển của quả ngay từ giai đoạn phân chia tế bào.
Độ ngọt, hương vị và chất lượng cuối cùng của quả vẫn phụ thuộc chủ yếu vào:
- Giống cây.
- Diện tích lá hữu hiệu.
- Khả năng quang hợp.
- Chế độ dinh dưỡng trong suốt quá trình nuôi quả.
- Điều kiện thời tiết.
- Kỹ thuật chăm sóc của nhà vườn.
Do đó việc tăng kích thước quả không đồng nghĩa với việc làm giảm độ ngon hoặc độ ngọt của na.
Phun tăng kích thước quả na có an toàn không?
Khi sử dụng đúng hoạt chất, đúng thời điểm và tuân thủ liều lượng phù hợp, việc hỗ trợ tăng kích thước quả từ giai đoạn quả non là một biện pháp kỹ thuật đã được áp dụng trên nhiều loại cây ăn quả.
Điều quan trọng là không lạm dụng liều lượng quá cao và cần kết hợp với chế độ chăm sóc, dinh dưỡng cân đối trong suốt quá trình nuôi quả.
Muốn có những quả na to, đều múi, chắc thịt, ngon ngọt và đạt giá trị thương phẩm cao, nhà vườn cần chú trọng từ giai đoạn quả non, đồng thời duy trì bộ lá khỏe mạnh và chế độ dinh dưỡng hợp lý cho đến khi thu hoạch.