1. Nguyên nhân chính gây sượng múi, khô tôm
Hiện tượng múi sượng (khô tôm) là dạng rối loạn sinh lý, không phải bệnh. Cây hấp thu nước và khoáng không cân đối khiến quá trình vận chuyển dinh dưỡng vào múi bị gián đoạn.
Một số nguyên nhân phổ biến:
- Thiếu Canxi (Ca) và Bo (B): tế bào múi yếu, dễ mất nước → múi khô, xốp.
- Thiếu Kali (K): đường không vận chuyển đủ vào múi → trái nhạt, khô.
- Mưa nắng thất thường: làm rễ bị sốc, dòng nhựa nghẽn.
- Đất chua, nghèo mùn: làm giảm khả năng hấp thu Ca – Bo – Mg.
- Bón thừa đạm: trái lớn nhanh, vỏ dày nhưng múi rỗng.
2. Dấu hiệu nhận biết sớm
- Trái phát triển không đều, vỏ dày, múi nhỏ, ít nước.
- Khi bóc ra, múi khô xốp, không căng mọng, vị nhạt hoặc chua gắt.
- Tình trạng nặng hơn ở trái phía trong tán, hoặc cây sinh trưởng yếu.
3. Giải pháp phòng và chống sượng múi hiệu quả
3.1. Ổn định sinh lý và điều hòa trao đổi chất (giai đoạn sau đậu trái 1–3 tháng)
Phun định kỳ 10–12 ngày/lần, 2–3 lần liên tiếp.
Công thức chuẩn cho 1000 L nước:
- Cytokinin DA-6: 10–12 g
- Bột rong biển: 300 g
- Fulvic Acid 95%: 300–400 g
- Kali Silicat (K₂SiO₃): 600–700 g
- Bo (Solubor – Bo Thổ Nhĩ Kỳ): 50 g
👉 Giúp cây điều hòa sinh trưởng, tăng vận chuyển đường và nước vào trái, giảm hiện tượng khô tôm trong giai đoạn phát triển múi.
Lưu ý:
Không pha chung với Canxi hoặc thuốc BVTV gốc đồng, lưu huỳnh.
Pha theo thứ tự: K₂SiO₃ → DA-6 → rong biển → Fulvic → Bo.
3.2. Tăng cường Canxi – Bo – Kali giai đoạn phát triển múi (3–5 tháng sau đậu)
Phun 2–3 lần, cách nhau 10–15 ngày.
Công thức 1000 L nước:
- Ca-EDTA (Canxi chelate 10%): 1 kg
- Mg-EDTA (Magie chelate 6%): 100 g
- Kali nitrat (KNO₃): 100–120 g
- Fulvic Acid: 300–500 g
- Brassinolide 0.15% SP: 1 g
➡️ Giúp trái chắc múi, tích nước đều, tăng độ ngọt và giảm sượng.
Phun sáng sớm hoặc chiều mát, tránh phun khi sắp mưa.
3.3. Tưới gốc phục hồi rễ và vận chuyển dinh dưỡng
Định kỳ 10–15 ngày/lần (2 lần liên tiếp).
Công thức 200 L nước (tưới cho 10–12 cây trưởng thành):
- Humic Acid: 0.5 kg
- Amino Acid: 0.5 kg
- Canxi Nitrat (Ca(NO₃)₂): 0.5 kg
👉 Giúp kích rễ tơ, ổn định pH đất và tăng hấp thu Ca – Bo – K.
4. Quản lý nước và đất
- Giữ đất ẩm ổn định, không để khô rồi ngập đột ngột.
- Sau mưa lớn, xới nhẹ quanh tán và bổ sung Kali Silicat 200 g/100 L nước để phục hồi thành tế bào.
- Sau thu hoạch, bón phân hữu cơ hoai + vôi + Trichoderma để cải tạo đất.
- Duy trì pH 5.5–6.5, giúp Ca và Bo dễ hấp thu nhất.
5. Trường hợp vườn đã bị múi sượng (trái 4–5 tháng tuổi)
Phun 2–3 lần, cách nhau 7–10 ngày:
- Ca-EDTA: 1 kg
- Bo-EDTA hoặc Solubor: 80 g
- Fulvic Acid 95%: 400–500 g
- Brassinolide 0.15% SP: 1 g
- Amino Acid: 500 g/1000 L nước
Kết hợp tưới:
- Humic 0.5 kg + Amino 0.5 kg + Ca(NO₃)₂ 0.5 kg/200 L nước.
➡️ Giúp làm mềm mô múi, khôi phục dòng vận chuyển nước – đường và hạn chế lan rộng tình trạng khô tôm.