Auxin IBA-K hoạt động như thế nào?
Auxin là nhóm hormone thực vật có vai trò kích thích hình thành rễ bất định. Khi được sử dụng đúng nồng độ và đúng vị trí, Auxin sẽ kích thích các tế bào gần vết cắt phân chia và biệt hóa thành rễ mới.
Tuy nhiên, hiệu quả của Auxin phụ thuộc rất lớn vào:
- Nồng độ sử dụng.
- Thời gian tiếp xúc.
- Độ sâu khi nhúng.
- Loài cây và tình trạng của cành giâm.
Vì vậy, sử dụng nhiều hơn chưa chắc đã tốt hơn.
Vì sao rễ lại mọc cao lên thân cành giâm?
Đây là hiện tượng khá phổ biến khi sử dụng Auxin IBA-K. Nguyên nhân thường gặp là người dùng nhúng phần gốc của cành quá sâu hoặc ngâm quá lâu trong dung dịch.
Đối với phương pháp nhúng nhanh (Quick Dip), thông thường chỉ nên nhúng khoảng 1–2 cm phần gốc trong khoảng 3–5 giây là đủ để hoạt chất thấm vào vùng cần kích thích ra rễ.
Nếu nhúng sâu hơn hoặc kéo dài thời gian ngâm, Auxin sẽ khuếch tán lên phần thân phía trên, kích thích hình thành rễ tại những vị trí không mong muốn.
Đây không phải do chất lượng Auxin kém mà chủ yếu do kỹ thuật sử dụng chưa phù hợp.
Rễ mọc trên thân có làm giảm chất lượng cây giống không?
Có. Những rễ mọc phía trên mặt giá thể thường không tiếp xúc với môi trường đủ ẩm nên khả năng hút nước và dinh dưỡng rất hạn chế. Trong khi đó, cây vẫn phải tiêu hao năng lượng và dinh dưỡng để nuôi các rễ này. Điều đó làm giảm nguồn dinh dưỡng dành cho hệ rễ phát triển trong bầu ươm.
Kết quả là:
- Bộ rễ trong bầu phát triển kém hơn.
- Chất lượng cây giống giảm.
- Khả năng phục hồi sau khi đem trồng ngoài đồng ruộng cũng thấp hơn.
Mục tiêu của giâm cành là tạo được bộ rễ khỏe, tập trung trong giá thể chứ không phải tạo nhiều rễ ở mọi vị trí.
Có nên tăng lượng Auxin để cây ra rễ mạnh hơn?
Không hẳn. Auxin chỉ phát huy hiệu quả trong một khoảng nồng độ thích hợp. Tùy từng loài cây, tuổi cành và điều kiện giâm mà nồng độ tối ưu có thể khác nhau.
Trong thực tế, một số đối tượng cây có thể cần nồng độ cao hơn hoặc thấp hơn so với khuyến cáo. Tuy nhiên, nếu sử dụng quá mức, Auxin có thể chuyển từ vai trò kích thích sang ức chế.
Khi đó cây có thể:
- Ra rễ chậm hơn.
- Số lượng rễ giảm.
- Rễ ngắn, yếu hoặc chất lượng kém.
Vì vậy, nên thử nghiệm trên một số lượng nhỏ cây trước để xác định nồng độ phù hợp, sau đó mới áp dụng đồng loạt nhằm đảm bảo chất lượng cây giống đồng đều.
Có nên tận dụng dung dịch nhúng để tưới cho cây?
Không nên sử dụng trực tiếp. Dung dịch dùng để nhúng nhanh thường có nồng độ Auxin rất cao.
Nếu đem tưới ngay cho cây đã có rễ, Auxin ở nồng độ này có thể gây:
- Ức chế sinh trưởng.
- Tổn thương hoặc cháy rễ.
- Cây bị sốc và phát triển kém.
Nếu muốn tận dụng dung dịch còn dư, cần pha loãng tối thiểu khoảng 30–50 lần, tùy theo nồng độ ban đầu của dung dịch gốc.
Không có cân điện tử thì cân khoảng 1 gram như thế nào?
Trong trường hợp chưa có cân điện tử, có thể sử dụng thìa sữa chua theo đúng lượng hướng dẫn. Lượng này xấp xỉ khoảng 1 gram, đủ để pha với khoảng 2 lít nước dùng cho phương pháp nhúng nhanh đối với đa số các loại cành giâm hoặc phôi cây chưa có rễ.
Tuy nhiên, đây chỉ là cách ước lượng tương đối. Khi cần pha với số lượng lớn hoặc yêu cầu độ chính xác cao, vẫn nên sử dụng cân điện tử để đảm bảo nồng độ ổn định giữa các lần pha.
Kết luận
Auxin IBA-K là công cụ rất hiệu quả trong nhân giống cây trồng nếu được sử dụng đúng kỹ thuật. Phần lớn các hiện tượng như rễ mọc cao trên thân, cây ra rễ kém hay cây bị chết sau khi tưới dung dịch nhúng đều xuất phát từ việc sử dụng sai nồng độ hoặc sai phương pháp. Hiểu đúng cơ chế hoạt động của Auxin sẽ giúp người làm vườn chủ động điều chỉnh kỹ thuật, tạo bộ rễ khỏe, đồng đều và nâng cao chất lượng cây giống.