
Amino axit là gì?
Amino axit là đơn vị cấu tạo nên protein và tham gia hầu hết các quá trình sinh lý của cây trồng như tổng hợp enzyme, hình thành protein, vận chuyển dinh dưỡng, quang hợp và tăng khả năng chống chịu điều kiện bất lợi.
Trên thực tế, sản phẩm amino dùng trong nông nghiệp thường không chỉ chứa amino axit tự do mà còn bao gồm peptide, oligopeptide và đạm hữu cơ. Vì vậy, hai sản phẩm cùng ghi "Amino Acid" trên nhãn có thể có chất lượng hoàn toàn khác nhau.
Amino nguồn động vật và amino nguồn thực vật khác nhau như thế nào?
Amino nguồn động vật
Nguyên liệu phổ biến gồm:
- Cá và phụ phẩm cá.
- Collagen.
- Da, xương, gân.
- Lông vũ.
- Phụ phẩm giết mổ.
- Phụ phẩm sữa.
Ưu điểm:
- Hàm lượng đạm hữu cơ và tổng amino thường cao.
- Khả năng phục hồi cây sau stress khá mạnh.
- Thích hợp cho cây lâu năm, cây công nghiệp, cây sau thu hoạch, sau hạn mặn, ngập úng hoặc sau ngộ độc thuốc.
Hạn chế:
- Nếu nguyên liệu hoặc công nghệ xử lý không tốt, sản phẩm có thể có độ mặn cao, EC lớn hoặc pH không phù hợp.
- Dễ gây cháy lá, xót rễ nếu sử dụng quá liều hoặc trên cây còn quá non.
Amino nguồn thực vật
Nguyên liệu thường gồm:
- Đậu nành.
- Đậu xanh.
- Đậu đen.
- Bánh dầu.
- Hạt cải.
- Mè.
- Ngũ cốc.
- Tảo và các nguồn sinh khối thực vật giàu protein.
Ưu điểm:
- Dịu cây hơn.
- Dễ sử dụng định kỳ.
- Phù hợp với rau màu, cây giống, cây cảnh và cây ăn trái.
- Thích hợp cho các mô hình VietGAP, GlobalG.A.P., hữu cơ và nông nghiệp sạch.
Hạn chế:
- Nếu nguyên liệu nghèo protein hoặc công nghệ sản xuất chưa tốt thì hàm lượng amino axit tự do và peptide có thể thấp, hiệu quả không rõ rệt.
Công nghệ sản xuất quyết định chất lượng amino
Nguồn nguyên liệu chỉ là một phần của câu chuyện. Chất lượng sản phẩm còn phụ thuộc rất lớn vào công nghệ sản xuất.
Thủy phân bằng axit
Ưu điểm:
- Chi phí thấp.
- Tạo amino nhanh.
- Hàm lượng amino tự do khá cao.
Nhược điểm:
- Có thể làm hỏng một số amino axit nhạy cảm.
- Dễ để lại lượng muối cao nếu xử lý không tốt, làm tăng EC và gây sốc cây.
Thủy phân bằng kiềm
Có thể xử lý một số nguồn protein khó phân giải nhưng nếu kiểm soát không tốt sẽ làm biến đổi amino axit và tạo sản phẩm có pH cao, không phù hợp với cây mẫn cảm.
Thủy phân bằng enzyme
Đây là công nghệ được đánh giá cao nhất hiện nay.
Ưu điểm:
- Giữ được nhiều amino axit và peptide hoạt tính.
- Dịu cây.
- Hấp thu tốt.
- Phù hợp với hầu hết cây trồng.
Đây cũng là phương pháp rất phù hợp để sản xuất amino nguồn thực vật chất lượng cao.
Lên men sinh học
Nếu được kiểm soát tốt, sản phẩm có thể bổ sung thêm enzyme, vitamin, axit hữu cơ và nhiều hợp chất sinh học khác.
Tuy nhiên, nếu quy trình lên men không đạt yêu cầu, sản phẩm có thể phát sinh tạp chất, mùi khó chịu hoặc gây hại cho bộ rễ.
Khi chọn amino cần quan tâm những chỉ tiêu nào?
Không nên chỉ nhìn vào tỷ lệ amino ghi trên bao bì.
Một sản phẩm amino chất lượng cần xem thêm:
- Hàm lượng amino axit tự do.
- Hàm lượng peptide.
- Đạm hữu cơ.
- pH.
- EC.
- Độ mặn (NaCl).
- Nguồn nguyên liệu.
- Công nghệ sản xuất.
Đây mới là những yếu tố phản ánh giá trị thực của sản phẩm.
Nên sử dụng amino động vật khi nào?
Phù hợp với:
- Cây suy kiệt.
- Sau thu hoạch.
- Sau hạn mặn.
- Sau ngập úng.
- Sau ngộ độc thuốc.
- Cây công nghiệp và cây lâu năm cần phục hồi mạnh.
Khi sử dụng cần đúng liều lượng và tránh phun nồng độ cao lên lá non hoặc trong điều kiện nắng gắt.
Khi nào nên ưu tiên amino thực vật?
Thích hợp cho:
- Rau ăn lá.
- Rau gia vị.
- Cây giống.
- Hoa.
- Cây cảnh.
- Cây ăn trái.
- Các mô hình sản xuất sạch và nông sản xuất khẩu.
Nhờ độ dịu cao, amino thực vật có thể sử dụng định kỳ để hỗ trợ sinh trưởng và giảm stress nhẹ.
Amino không thay thế phân bón
Amino axit chỉ là chất hỗ trợ sinh trưởng.
Sản phẩm này không thể thay thế:
- Phân NPK.
- Phân hữu cơ.
- Trung lượng.
- Vi lượng.
- Quản lý pH đất.
- Quản lý nước tưới.
- Phòng trừ sâu bệnh.
Muốn cây khỏe và năng suất cao vẫn cần xây dựng nền dinh dưỡng cân đối, bộ rễ khỏe và quy trình chăm sóc phù hợp.
Kết luận
Không có loại amino nào tốt nhất cho mọi trường hợp. Amino nguồn động vật có lợi thế về khả năng phục hồi mạnh, trong khi amino nguồn thực vật nổi bật ở độ an toàn và khả năng sử dụng lâu dài. Điều quan trọng không phải là nguồn gốc động vật hay thực vật, mà là chất lượng nguyên liệu, công nghệ sản xuất và sự phù hợp với từng loại cây, từng giai đoạn sinh trưởng. Lựa chọn đúng sản phẩm sẽ giúp cây hấp thu tốt hơn, phục hồi nhanh hơn và nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng